Bác Hà ơi, kinh nguyệt của cháu thường đến sớm muộn thất thường, theo Đông y thì nguyên nhân do tạng phủ nào mất cân bằng và hướng điều trị nên tập trung vào khí hay huyết ạ?
Bác Hà giải đáp kinh nguyệt thất thường do tạng phủ nào và nên điều trị khí hay huyết
Bác Hà gặp rất nhiều trường hợp chị em rơi vào tình trạng kinh nguyệt thất thường kéo dài, lúc sớm lúc muộn, lượng ít hoặc nhiều bất thường, kèm theo đau bụng, mệt mỏi mà không rõ nguyên nhân. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản mà còn là dấu hiệu cảnh báo sự rối loạn bên trong tạng phủ. Theo Đông y, muốn điều trị tận gốc cần xác định rõ bệnh thuộc tạng nào và nên điều chỉnh khí hay huyết.
Kinh nguyệt thất thường do tạng phủ nào gây ra?
Theo quan điểm Đông y, kinh nguyệt có mối liên hệ mật thiết với các tạng như Can, Tỳ và Thận. Bác Hà nhận định rằng nếu không hiểu rõ vai trò của từng tạng, việc điều trị sẽ dễ đi sai hướng, chỉ cải thiện tạm thời mà không dứt điểm.
Can (gan) là tạng chủ về sơ tiết, điều hòa khí huyết. Khi Can khí bị uất kết do căng thẳng, lo âu, tức giận kéo dài, sẽ dẫn đến khí trệ, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến sự lưu thông của huyết. Bác Hà thường thấy chị em có biểu hiện kinh nguyệt không đều, đau bụng kinh dữ dội, máu kinh sẫm màu, có cục – đây là dấu hiệu điển hình của Can khí uất kết.
Tỳ (lá lách) có chức năng sinh huyết và giữ huyết trong mạch. Khi Tỳ hư, cơ thể không sinh đủ huyết hoặc không giữ được huyết, dẫn đến tình trạng kinh nguyệt ít, kéo dài, màu nhạt. Bác Hà nhận thấy những chị em hay mệt mỏi, ăn kém, tiêu hóa kém thường đi kèm rối loạn kinh nguyệt do Tỳ hư.
Thận là gốc của tiên thiên, chủ về sinh sản và tàng tinh. Nếu Thận hư, đặc biệt là Thận âm hoặc Thận dương suy yếu, sẽ làm rối loạn chu kỳ kinh nguyệt. Bác Hà thường gặp trường hợp kinh nguyệt thưa, chậm, thậm chí vô kinh ở những chị em có dấu hiệu đau lưng, lạnh bụng, tay chân lạnh hoặc bốc hỏa, mất ngủ.
Như vậy, Bác Hà khẳng định rằng kinh nguyệt thất thường không phải do một nguyên nhân đơn lẻ mà là sự mất cân bằng tổng thể của nhiều tạng phủ, trong đó Can – Tỳ – Thận giữ vai trò chủ đạo.
Nên điều trị khí hay huyết?
Đây là câu hỏi mà rất nhiều chị em băn khoăn. Bác Hà nhấn mạnh rằng trong Đông y, khí và huyết luôn có mối quan hệ mật thiết “khí hành thì huyết hành”. Vì vậy, không thể tách rời hoàn toàn mà cần xác định nguyên nhân chính để ưu tiên điều trị.
Nếu nguyên nhân là do khí trệ (thường liên quan đến Can), thì cần điều trị hành khí, giải uất. Khi khí lưu thông, huyết sẽ tự điều hòa. Những biểu hiện như đau tức ngực, cáu gắt, kinh nguyệt không đều, máu sẫm là dấu hiệu cần chú trọng điều khí.
Nếu nguyên nhân là do huyết hư hoặc huyết ứ, thì cần bổ huyết hoặc hoạt huyết. Bác Hà thường gặp chị em có da xanh xao, chóng mặt, kinh ít – đây là huyết hư; hoặc đau bụng kinh dữ dội, máu vón cục – đây là huyết ứ.
Bác Hà đưa ra nhận định rằng trong đa số trường hợp, cần điều hòa cả khí và huyết, nhưng sẽ có trọng tâm. Nếu chỉ bổ huyết mà không hành khí, huyết sẽ bị ứ trệ; ngược lại, nếu chỉ hành khí mà không bổ huyết, cơ thể sẽ càng suy yếu.
Phiếu Sàng Lọc Vô Sinh - Hiếm Muộn
Các biểu hiện thường gặp của kinh nguyệt thất thường
Qua quá trình thăm khám, Bác Hà nhận thấy chị em có thể gặp nhiều biểu hiện khác nhau tùy theo thể bệnh:
– Kinh đến sớm hoặc muộn thất thường
– Lượng kinh quá ít hoặc quá nhiều
– Màu sắc máu kinh thay đổi (nhạt, sẫm, có cục)
– Đau bụng kinh, đau lưng, mệt mỏi
– Tâm trạng thất thường, dễ cáu gắt hoặc lo âu
– Mất ngủ, da sạm, nổi mụn
Bác Hà cho rằng những biểu hiện này không nên xem nhẹ, bởi đó là tín hiệu cảnh báo sự mất cân bằng bên trong cơ thể.
Cách cải thiện theo hướng Đông y
Để cải thiện kinh nguyệt thất thường, Bác Hà luôn nhấn mạnh cần điều trị từ gốc, tức là điều hòa tạng phủ và cân bằng khí huyết.
Điều hòa Can khí: Chị em cần giữ tinh thần thoải mái, tránh stress. Có thể sử dụng các thảo dược giúp sơ can giải uất như hương phụ, ích mẫu.
Kiện Tỳ bổ huyết: Ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, ưu tiên thực phẩm dễ tiêu, bổ huyết như táo đỏ, đương quy. Bác Hà nhận thấy khi Tỳ khỏe, huyết sẽ được sinh đủ và kinh nguyệt ổn định hơn.
Bổ Thận: Với những trường hợp Thận hư, cần chú trọng nghỉ ngơi, tránh lao lực, có thể dùng các vị thuốc như thục địa, kỷ tử để tăng cường chức năng sinh sản.
Điều chỉnh lối sống: Ngủ đủ giấc, vận động nhẹ nhàng, tránh thức khuya. Bác Hà luôn nhấn mạnh rằng thói quen sinh hoạt có ảnh hưởng rất lớn đến nội tiết và chu kỳ kinh nguyệt.
Ngoài ra, việc sử dụng bài thuốc Đông y cần được cá nhân hóa theo từng thể trạng. Bác Hà khuyên chị em không nên tự ý dùng thuốc mà cần được thăm khám kỹ lưỡng.
Nhận định của Bác Hà: Kinh nguyệt thất thường không đơn thuần là rối loạn nội tiết mà là biểu hiện của sự mất cân bằng khí huyết và tạng phủ. Muốn điều trị hiệu quả, cần xác định rõ căn nguyên thuộc khí hay huyết, thuộc tạng nào, từ đó điều chỉnh toàn diện chứ không chỉ xử lý triệu chứng.
hỗ trợ điều trị tại nhà
Gọi ngay
TƯ VẤN NGAYLưu ý dành cho chị em
Bác Hà hiểu rằng nhiều chị em thường chủ quan khi thấy kinh nguyệt không đều, nhưng đây có thể là dấu hiệu của nhiều vấn đề sức khỏe tiềm ẩn.
– Không nên tự ý dùng thuốc nội tiết hoặc thuốc bổ khi chưa rõ nguyên nhân
– Tránh căng thẳng kéo dài vì ảnh hưởng trực tiếp đến Can khí
– Duy trì chế độ ăn uống và sinh hoạt điều độ
– Thăm khám sớm nếu tình trạng kéo dài trên 3 tháng
Bác Hà luôn mong rằng chị em sẽ lắng nghe cơ thể mình nhiều hơn, bởi mỗi thay đổi nhỏ đều có ý nghĩa. Khi hiểu đúng bản chất bệnh lý theo Đông y, việc điều trị sẽ trở nên nhẹ nhàng và hiệu quả hơn rất nhiều.
— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —
Tôi muốn gìn giữ một nền YHCT chính thống, bài bản, để người bệnh hôm nay và thế hệ mai sau – đặc biệt là phụ nữ – có cơ hội được chữa lành từ gốc, nuôi dưỡng thân – tâm – khí một cách toàn diện.
Thạc sĩ Bác sĩ Đỗ Thanh Hà-Nguyên Trưởng khoa Phụ – Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương, hiện là Trưởng khoa Phụ tại Trung tâm nghiên cứu và ứng dụng Thuốc Dân Tộc
Hà Nội: Biệt thự B31 ngõ 70 Nguyễn Thị Định, Thanh Xuân - Hà Nội
098.991.3935
bacsidothanhha@thuocdantoc.vn
bacsidothanhha.com
TƯ VẤN MIỄN PHÍ từ Bác Hà!
Trở thành người đầu tiên chia sẻ cho bài viết này!