Bác Hà giải đáp: Nấm phụ khoa tái phát do vi sinh hay nội tiết, xét nghiệm gì?

Bác Hà gặp rất nhiều trường hợp chị em than phiền về tình trạng nấm phụ khoa tái phát nhiều lần, điều trị hết đợt này lại quay lại đợt khác khiến tâm lý mệt mỏi, mất tự tin, ảnh hưởng cả sinh hoạt lẫn đời sống vợ chồng. Câu hỏi thường gặp nhất là: nguyên nhân do vi sinh hay nội tiết, và cần làm xét nghiệm gì để xử lý triệt để? Dưới góc nhìn Đông y, Bác Hà nhận thấy đây không phải vấn đề đơn lẻ mà là sự kết hợp nhiều yếu tố bên trong cơ thể.

Lý giải nguyên nhân nấm phụ khoa tái phát

Theo Tây y, nấm phụ khoa thường do sự phát triển quá mức của nấm Candida. Tuy nhiên, nếu chỉ dừng lại ở yếu tố vi sinh thì chưa đủ để lý giải vì sao có người bị tái đi tái lại, có người lại không. Bác Hà cho rằng cần nhìn sâu hơn vào “cơ địa” và sự mất cân bằng bên trong.

Thứ nhất là yếu tố vi sinh. Khi môi trường âm đạo bị mất cân bằng, lợi khuẩn giảm, pH thay đổi thì nấm có điều kiện phát triển mạnh. Việc lạm dụng dung dịch vệ sinh, kháng sinh hoặc thói quen sinh hoạt không phù hợp đều có thể làm rối loạn hệ vi sinh này.

Thứ hai là yếu tố nội tiết. Nội tiết tố nữ, đặc biệt là estrogen, có vai trò duy trì độ ẩm và cân bằng môi trường âm đạo. Khi nội tiết suy giảm hoặc rối loạn (sau sinh, tiền mãn kinh, stress kéo dài), niêm mạc dễ bị khô, yếu, tạo điều kiện cho nấm phát triển.

Dưới góc nhìn Đông y, Bác Hà nhận định cốt lõi của vấn đề nằm ở tình trạng “thấp nhiệt hạ tiêu” kết hợp với “tỳ hư” và “thận yếu”. Khi tỳ vận hóa kém, cơ thể sinh thấp; thấp tích tụ lâu ngày hóa nhiệt, dồn xuống vùng hạ tiêu gây ngứa, khí hư bất thường. Đồng thời, thận khí suy khiến cơ thể không đủ sức đề kháng để tự điều chỉnh.

Chính vì vậy, nếu chỉ điều trị triệu chứng bên ngoài mà không điều chỉnh bên trong thì bệnh rất dễ tái phát.

Các biểu hiện thường gặp

Chị em bị nấm phụ khoa tái phát thường có những biểu hiện điển hình nhưng dễ nhầm lẫn hoặc chủ quan:

Khí hư ra nhiều, có màu trắng đục hoặc như bã đậu, đôi khi vón cục. Mùi có thể không quá hôi nhưng gây khó chịu.

Ngứa rát vùng kín, đặc biệt tăng lên vào ban đêm hoặc sau khi quan hệ. Nhiều chị em gãi nhiều gây trầy xước, viêm nhiễm nặng hơn.

Cảm giác nóng rát, khô hoặc đau khi quan hệ. Đây là dấu hiệu cho thấy niêm mạc âm đạo đã bị tổn thương.

Một số trường hợp kèm theo tiểu buốt nhẹ, khó chịu vùng hạ vị hoặc cảm giác ẩm ướt kéo dài.

Bác Hà lưu ý rằng nếu tình trạng này tái phát nhiều lần trong năm, chị em không nên chỉ tự mua thuốc điều trị mà cần đánh giá lại toàn diện nguyên nhân.

Phiếu TEST NHANH NGUY CƠ VIÊM PHỤ KHOA

1. Khí hư của bạn có đặc điểm như thế nào?

Vón cục như bã đậu / sữa chua

Loãng như nước, có mùi tanh

Màu vàng / xanh, có bọt

Đặc dính, trắng đục

2. Bạn đang gặp dấu hiệu nào sau đây?

Ngứa rát vùng kín, khó chịu

Khí hư ra nhiều bất thường

Tiểu buốt, tiểu rát

Đau bụng dưới âm ỉ hoặc đau lưng

3. Tình trạng này của bạn đã kéo dài bao lâu?

Dưới 1 tuần

Từ 1 – 4 tuần

Trên 1 tháng

Tái đi tái lại nhiều lần

4. Bạn đã từng sử dụng phương pháp nào để điều trị viêm phụ khoa chưa?

Chưa từng điều trị

Đã dùng thuốc đặt âm đạo

Đã dùng thuốc uống / kháng sinh

Đã tự mua thuốc hoặc dùng mẹo dân gian

Giải đáp 1-1 cùng Bác sĩ Đỗ Thanh Hà

Gửi BÀI TEST

Cần làm những xét nghiệm gì?

Để xác định rõ nguyên nhân do vi sinh hay nội tiết, chị em nên thực hiện một số xét nghiệm cần thiết:

• Soi tươi dịch âm đạo: giúp xác định có nấm Candida hay không, mức độ nhiễm và có kèm vi khuẩn khác hay không.
• Nuôi cấy vi sinh: trong trường hợp tái phát nhiều lần, xét nghiệm này giúp xác định chính xác chủng nấm và mức độ nhạy cảm với thuốc.
• Xét nghiệm pH âm đạo: đánh giá môi trường âm đạo có bị mất cân bằng hay không.
• Xét nghiệm nội tiết tố: kiểm tra estrogen, progesterone, đặc biệt ở phụ nữ sau sinh hoặc tiền mãn kinh.

Theo quan điểm của Bác Hà, những xét nghiệm này chỉ giúp xác định phần “ngọn”. Để điều trị bền vững, cần kết hợp đánh giá thể trạng tổng thể như tình trạng tiêu hóa, giấc ngủ, stress và chu kỳ kinh nguyệt.

Cách cải thiện từ gốc theo Đông y

Bác Hà luôn nhấn mạnh rằng muốn điều trị dứt điểm nấm phụ khoa tái phát, chị em cần đi theo hướng “điều trị tận gốc – nâng cao chính khí”.

• Thứ nhất là thanh thấp nhiệt. Sử dụng các bài thuốc Đông y có tác dụng thanh nhiệt, lợi thấp, giải độc giúp làm sạch môi trường bên trong cơ thể, từ đó giảm điều kiện phát triển của nấm.
• Thứ hai là kiện tỳ. Khi tỳ khỏe, khả năng vận hóa tốt hơn, cơ thể sẽ giảm sinh thấp. Điều này rất quan trọng vì thấp chính là “gốc” của nhiều bệnh phụ khoa.
• Thứ ba là bổ thận, điều hòa nội tiết. Đông y không gọi là “nội tiết” nhưng thực chất là điều chỉnh chức năng tạng thận và can, giúp cân bằng hormone tự nhiên.
• Thứ tư là tăng cường miễn dịch. Khi chính khí mạnh, cơ thể có thể tự chống lại sự xâm nhập và phát triển của vi nấm mà không cần phụ thuộc quá nhiều vào thuốc.

Ngoài ra, chị em cần điều chỉnh lối sống: ngủ đủ giấc, giảm stress, hạn chế đồ ngọt và thực phẩm nhiều dầu mỡ vì đây là những yếu tố làm tăng thấp nhiệt trong cơ thể.

Lưu ý dành cho chị em

Chị em không nên lạm dụng dung dịch vệ sinh có tính sát khuẩn mạnh vì sẽ làm mất cân bằng hệ vi sinh tự nhiên.

• Không tự ý dùng lại đơn thuốc cũ khi chưa thăm khám, vì mỗi lần tái phát có thể do nguyên nhân khác nhau.
• Giữ vùng kín khô thoáng, mặc đồ lót cotton, tránh mặc đồ bó sát trong thời gian dài.
• Kiêng quan hệ trong thời gian điều trị để tránh lây nhiễm chéo và làm nặng thêm tình trạng viêm.
• Quan trọng nhất, chị em cần kiên trì điều trị theo hướng điều hòa cơ thể. Đông y không cho kết quả tức thì nhưng lại mang lại sự ổn định lâu dài nếu đi đúng hướng.

Bác Hà hiểu rằng tình trạng này gây nhiều phiền toái và áp lực tâm lý, nhưng nếu nhìn nhận đúng bản chất và điều trị từ gốc, chị em hoàn toàn có thể cải thiện và kiểm soát tốt, không còn lo tái phát liên tục như trước.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —