Bác Hà giải đáp: Tiêm progesterone hay đặt âm đạo hiệu quả hỗ trợ thai kỳ hơn?

Có người tiêm thì sợ đau, sợ áp xe, có người đặt thì lại lo thuốc không đủ “độ mạnh”. Bác Hà rất hiểu cảm giác mong con từng ngày, từng giờ ấy, bởi mỗi lần chuyển phôi là một lần đặt trọn hy vọng. Dưới góc nhìn Đông y, câu hỏi này không chỉ nằm ở việc “dùng đường nào”, mà sâu xa hơn là cơ thể của cháu, của chị em đang ở trạng thái nào, khí huyết có đủ không, thận – tỳ – can đã được nuôi dưỡng đúng cách hay chưa.

Theo nhận định của Bác Hà, hoàng thể sau chuyển phôi chính là “gốc rễ” giúp tử cung giữ được phôi thai. Trong Đông y, hoàng thể tương ứng với chức năng của thận khí và thận dương, kết hợp cùng tỳ để sinh huyết, can để điều huyết. Khi thận hư, khí huyết suy, tử cung sẽ lạnh, nội mạc khó ổn định, dù có dùng progesterone bằng bất kỳ đường nào thì hiệu quả cũng không đạt như mong muốn.

Vì sao cần hỗ trợ hoàng thể sau chuyển phôi?

Bác Hà nhận thấy rằng, sau quá trình kích trứng, chọc hút trứng và chuyển phôi, cơ thể người phụ nữ đã tiêu hao rất nhiều tinh huyết. Đông y gọi đây là trạng thái “thận tinh hao tổn, khí huyết chưa kịp phục hồi”. Khi hoàng thể không được hỗ trợ đầy đủ, nội mạc tử cung dễ bong, huyết không giữ được, dẫn đến khó làm tổ hoặc sảy thai sớm.

Progesterone trong Tây y có vai trò giữ cho nội mạc tử cung dày, ổn định. Tuy nhiên, Bác Hà muốn cháu và chị em hiểu rằng, hormone chỉ là phần ngọn. Gốc rễ vẫn là cơ địa: tử cung có đủ ấm không, huyết có đủ dày không, tâm lý có an ổn không. Đông y luôn nhấn mạnh “tâm an thì thai mới an”, lo lắng quá mức cũng làm can khí uất, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng giữ thai.

Tiêm progesterone hay đặt âm đạo – nhìn từ góc độ Đông y

Bác Hà không phủ nhận vai trò của cả hai phương pháp này trong hỗ trợ hoàng thể. Tiêm progesterone giúp thuốc vào thẳng máu, tác dụng nhanh, thường được chỉ định khi cơ thể hấp thu kém hoặc có nguy cơ thiếu hụt nặng. Tuy nhiên, theo kinh nghiệm của Bác Hà, tiêm kéo dài dễ gây đau, tụ máu, làm khí huyết ứ trệ tại vùng tiêm, ảnh hưởng đến sự lưu thông khí huyết toàn thân.

Đặt progesterone âm đạo thì tác động trực tiếp lên tử cung, ít ảnh hưởng toàn thân hơn. Nhưng nếu tử cung hàn lạnh, khí huyết kém, việc đặt thuốc đôi khi chỉ giải quyết phần bề mặt. Đông y nhìn nhận rằng, nếu không song song bồi bổ thận khí, kiện tỳ sinh huyết, thì hiệu quả giữ thai sẽ không bền.

Vì vậy, Bác Hà thường nói với cháu và chị em rằng: không có phương pháp nào là “tốt nhất cho tất cả mọi người”. Quan trọng là cơ địa của mỗi người. Người thận dương hư, tử cung lạnh, hay đau lưng, lạnh chân tay, bụng dưới lạnh thì cần chú trọng làm ấm, bổ thận song song. Người khí huyết hư, hay mệt mỏi, chóng mặt, sắc mặt nhợt thì cần dưỡng huyết, ích khí để hoàng thể tự vững.

Những biểu hiện thường gặp khi hoàng thể yếu

Bác Hà gặp nhiều cháu chia sẻ rằng sau chuyển phôi hay bị đau lâm râm bụng dưới, ra dịch nâu, mệt mỏi kéo dài, tinh thần bất an. Đông y cho rằng đây là biểu hiện của khí huyết chưa đủ để “giữ thai”. Có người còn thấy lạnh bụng, sợ lạnh, tiểu đêm nhiều – dấu hiệu điển hình của thận dương hư.

Nếu những biểu hiện này không được điều chỉnh sớm, dù có tăng liều progesterone, nguy cơ thất bại hoặc sảy thai sớm vẫn cao. Đây là điều khiến Bác Hà luôn trăn trở khi đồng hành cùng chị em hiếm muộn.

Cách cải thiện khả năng giữ thai theo Đông y

Theo quan điểm của Bác Hà, hỗ trợ hoàng thể hiệu quả cần đi từ gốc. Trước hết là điều chỉnh lại khí huyết và thận khí. Các bài thuốc Đông y thường tập trung vào bổ thận, dưỡng huyết, an thai, giúp tử cung ấm lên một cách tự nhiên. Khi nền tảng cơ thể tốt, progesterone dù tiêm hay đặt cũng phát huy hiệu quả cao hơn.

Bên cạnh đó, ăn uống và sinh hoạt đóng vai trò rất quan trọng. Bác Hà luôn nhắc cháu và chị em nên tránh đồ lạnh, nước đá, thức ăn sống. Nên ăn các món dễ tiêu, ấm tỳ vị, nghỉ ngơi nhiều, hạn chế căng thẳng. Đông y coi việc giữ tinh thần ổn định là một phần của điều trị, không thể xem nhẹ.

Việc kết hợp giữa chỉ định Tây y và điều chỉnh Đông y một cách hài hòa sẽ giúp tăng tỷ lệ làm tổ và giữ thai an toàn hơn, bền vững hơn.

Lưu ý dành cho chị em sau chuyển phôi

Bác Hà mong cháu và chị em hiểu rằng, không nên tự ý thay đổi cách dùng progesterone nếu chưa có chỉ định. Đồng thời, đừng quá phụ thuộc vào thuốc mà quên chăm sóc cơ thể và tinh thần. Mỗi người có một cơ địa khác nhau, cần được thăm khám và điều chỉnh phù hợp.

Giữ ấm bụng dưới, nghỉ ngơi hợp lý, ăn uống điều độ và giữ tâm lý bình ổn chính là những “liều thuốc” quý giá mà Đông y luôn nhấn mạnh. Khi cơ thể được chăm sóc đúng cách, khả năng giữ thai sẽ tăng lên một cách tự nhiên và an toàn hơn.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —