Bác Hà giải đáp: Tuổi sinh sản nữ suy giảm từ mốc nào, cách đánh giá sớm dự trữ buồng trứng

Bác Hà gặp rất nhiều chị em đến phòng khám với cùng một nỗi băn khoăn: “Không biết từ mốc tuổi nào khả năng sinh sản của nữ giới bắt đầu suy giảm rõ rệt, và liệu có cách nào đánh giá sớm dự trữ buồng trứng để chủ động khi chưa muốn sinh con ngay hay không?”. Bác Hà rất đồng cảm, bởi đây không còn là câu chuyện cá nhân, mà là nỗi lo chung của phụ nữ hiện đại khi học tập, sự nghiệp và áp lực cuộc sống khiến việc sinh con ngày càng bị trì hoãn.

Theo góc nhìn Đông y, sinh sản của người phụ nữ không chỉ phụ thuộc vào tuổi tác trên giấy tờ, mà cốt lõi nằm ở sự thịnh – suy của thận khí, khí huyết và thiên quý. Bác Hà sẽ phân tích kỹ để chị em hiểu rõ mốc suy giảm, cách nhận biết sớm và hướng cải thiện phù hợp.

Tuổi sinh sản nữ giới suy giảm rõ rệt từ mốc nào?

Theo y học hiện đại, dự trữ buồng trứng bắt đầu giảm từ sau 30 tuổi và giảm nhanh hơn sau 35 tuổi. Còn trong Đông y, Bác Hà nhìn nhận vấn đề này sâu hơn. Đông y cho rằng thận là gốc của sinh dục và sinh sản, “thận tàng tinh, tinh hóa khí, khí sinh huyết”. Khi thận khí sung mãn thì kinh nguyệt đều, trứng khỏe, khả năng thụ thai cao.

Bác Hà nhận thấy, từ khoảng 28–30 tuổi, nếu chị em làm việc căng thẳng kéo dài, thức khuya, lo nghĩ nhiều, ăn uống thất thường thì thận tinh đã bắt đầu hao tổn âm thầm. Đến sau 35 tuổi, sự suy giảm này biểu hiện rõ hơn: chu kỳ kinh không còn đều, lượng kinh thay đổi, chất lượng trứng suy giảm nhanh chóng. Vì vậy, không phải đợi đến 40 tuổi mới gọi là “muộn”, mà nhiều trường hợp suy giảm đã khởi phát từ rất sớm.

Trong thực tế khám chữa, Bác Hà từng gặp những cháu mới ngoài 30 tuổi nhưng dự trữ buồng trứng đã thấp, trong khi có người 37–38 tuổi vẫn còn khả năng sinh sản tốt nhờ giữ được thận khí và khí huyết điều hòa. Điều này cho thấy tuổi sinh học quan trọng hơn rất nhiều so với tuổi số.

Nguyên nhân khiến dự trữ buồng trứng suy giảm sớm theo Đông y

Dưới góc nhìn Đông y, Bác Hà thường nhấn mạnh một số nguyên nhân cốt lõi sau:

Thận tinh suy hao: Thức khuya, làm việc quá sức, stress kéo dài làm hao tổn thận âm và thận dương. Khi thận tinh suy, thiên quý yếu dần, khả năng sinh trứng cũng giảm theo.

Can khí uất kết: Phụ nữ hiện đại hay lo nghĩ, kìm nén cảm xúc, dễ gây can khí uất. Can chủ sơ tiết, ảnh hưởng trực tiếp đến điều hòa kinh nguyệt và quá trình rụng trứng.

Tỳ vị hư yếu: Ăn uống thất thường, dùng nhiều đồ lạnh, đồ chế biến sẵn khiến tỳ vị suy, sinh hóa khí huyết kém. Huyết không đủ thì buồng trứng không được nuôi dưỡng đầy đủ.

Can thận âm hư sớm: Đây là thể bệnh Bác Hà gặp rất nhiều ở chị em trì hoãn sinh con. Âm huyết hao tổn khiến trứng kém chất lượng, chu kỳ kinh ngắn dần.

Các biểu hiện thường gặp khi dự trữ buồng trứng suy giảm

Bác Hà khuyên chị em nên lắng nghe cơ thể, bởi dự trữ buồng trứng suy không phải lúc nào cũng “im lặng”. Một số dấu hiệu thường gặp gồm:

Kinh nguyệt rút ngắn dần, chu kỳ từ 28–30 ngày giảm còn 24–25 ngày hoặc ngắn hơn.

Lượng kinh ít đi rõ rệt, màu kinh sẫm hoặc loãng, có khi vón cục.

Cơ thể hay mệt mỏi, đau lưng, mỏi gối, rụng tóc nhiều – những dấu hiệu điển hình của thận hư.

Khó ngủ, bốc hỏa nhẹ, khô miệng, dễ cáu gắt – biểu hiện của can thận âm hư.

Bác Hà nhấn mạnh, nếu chị em thấy nhiều dấu hiệu trên xuất hiện đồng thời thì nên đánh giá sớm, không nên chờ đến khi mong con mới cuống cuồng tìm giải pháp.

Cách đánh giá sớm dự trữ buồng trứng để chủ động khi trì hoãn sinh con

Về mặt hiện đại, chị em có thể làm các xét nghiệm như AMH, FSH, siêu âm đếm nang noãn. Tuy nhiên, dưới góc nhìn Đông y, Bác Hà luôn kết hợp thêm việc thăm khám mạch, quan sát sắc mặt, hỏi kỹ chu kỳ kinh nguyệt và thói quen sinh hoạt.

Bác Hà thường nói với các cháu rằng: xét nghiệm chỉ cho con số, còn Đông y giúp nhìn thấy xu hướng suy giảm sớm từ khí – huyết – tạng phủ. Có những trường hợp chỉ số chưa quá xấu nhưng mạch đã hư, kinh nguyệt biến đổi, đó là dấu hiệu cần can thiệp sớm.

Cách cải thiện và bảo tồn dự trữ buồng trứng theo quan điểm Đông y

Bác Hà luôn nhấn mạnh, cải thiện không phải là “cấp cứu”, mà là quá trình điều dưỡng lâu dài.

Bổ thận – ích tinh: Tùy thể trạng, có thể bổ thận âm hoặc thận dương. Việc dùng thảo dược phải cá nhân hóa, không nên tự ý dùng theo mách bảo.

Điều can – dưỡng huyết: Giữ tinh thần thư thái, ngủ đủ giấc, kết hợp các bài thuốc hoặc phương pháp giúp can khí thông suốt.

Kiện tỳ – sinh huyết: Ăn uống ấm nóng, đủ chất, hạn chế đồ lạnh, đồ ngọt. Tỳ vị khỏe thì huyết mới đủ nuôi buồng trứng.

Sinh hoạt điều độ: Bác Hà luôn căn dặn chị em: ngủ trước 23h, tránh làm việc quá sức, duy trì vận động nhẹ nhàng như yoga, đi bộ.

Lưu ý dành cho chị em đang trì hoãn sinh con

Bác Hà mong chị em nhớ rằng: đừng chủ quan khi kinh nguyệt vẫn còn. Có kinh không đồng nghĩa với trứng còn tốt.

Không nên lạm dụng các biện pháp kích trứng hay thuốc nội tiết khi chưa thật sự cần thiết.

Nên thăm khám định kỳ, kết hợp cả y học hiện đại và Đông y để có cái nhìn toàn diện.

Quan trọng nhất, hãy coi việc dưỡng thận – dưỡng huyết là nền tảng lâu dài, không chỉ để sinh con mà còn để giữ sức khỏe và sắc vóc về sau.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —