Bác Hà giải đáp u nang buồng trứng ảnh hưởng thế nào đến rụng trứng, chất lượng trứng, kích thước – vị trí nang và có cần can thiệp trước khi thụ thai

Bác Hà gặp rất nhiều trường hợp chị em đến thăm khám với cùng một nỗi băn khoăn: “U nang buồng trứng có ảnh hưởng đến rụng trứng không, chất lượng trứng ra sao, nang to hay nhỏ, nằm ở đâu thì nguy hiểm, và có cần can thiệp trước khi thụ thai không?”. Đây không chỉ là câu hỏi mang tính y học, mà còn là nỗi lo rất thật của những người phụ nữ đang mong con. Dưới góc nhìn Đông y, Bác Hà cho rằng u nang buồng trứng không đơn thuần là một khối bất thường, mà là biểu hiện của sự rối loạn khí huyết, tạng phủ, đặc biệt liên quan mật thiết đến can – tỳ – thận. Nếu hiểu đúng bản chất, chị em sẽ biết cách cải thiện và chủ động hơn rất nhiều trên hành trình làm mẹ.

Theo Đông y, u nang buồng trứng thường xuất phát từ tình trạng khí trệ, huyết ứ, đàm thấp tích tụ lâu ngày. Bác Hà nhận thấy nhiều chị em có cơ địa hàn, hay lạnh bụng, kinh nguyệt không đều, stress kéo dài, ăn uống thất thường. Những yếu tố này làm can khí uất kết, tỳ vận hóa kém, thận tinh suy giảm, lâu dần hình thành các khối “kết tụ” trong buồng trứng.

Bác Hà thường nói với chị em rằng, u nang không phải tự nhiên mà có. Nó là “kết quả” của quá trình rối loạn bên trong cơ thể, chứ không phải một bệnh độc lập xuất hiện đột ngột. Vì vậy, nếu chỉ nhìn vào kích thước nang mà bỏ qua gốc rễ khí huyết thì rất dễ điều trị không triệt để.

Rụng trứng là một quá trình tinh vi, phụ thuộc rất lớn vào sự điều hòa của khí huyết và thận tinh. Khi buồng trứng xuất hiện u nang, đặc biệt là các nang tồn tại dai dẳng, Bác Hà nhận định rằng sự lưu thông khí huyết tại buồng trứng sẽ bị cản trở. Điều này khiến trứng khó phát triển đầy đủ hoặc không thể rụng đúng thời điểm.

Trong thực tế thăm khám, Bác Hà gặp nhiều cháu có u nang nhưng vẫn có kinh nguyệt, tuy nhiên chu kỳ rụng trứng lại rất thất thường. Có trường hợp trứng không rụng, có trường hợp rụng nhưng muộn, làm giảm đáng kể khả năng thụ thai tự nhiên. Đông y gọi đây là tình trạng “kinh điều nhi bất thụ thai”, tức có kinh nhưng khó đậu thai.

Không chỉ ảnh hưởng đến việc rụng trứng, u nang buồng trứng còn tác động trực tiếp đến chất lượng trứng. Bác Hà luôn nhấn mạnh rằng, trứng khỏe hay không phụ thuộc vào thận tinh và huyết nuôi dưỡng. Khi u nang tồn tại, khí huyết bị ứ trệ, thận tinh không được nuôi dưỡng đầy đủ, trứng dễ bị yếu, kém chất lượng.

Nhiều chị em dù vẫn rụng trứng đều nhưng khó đậu thai, hoặc đậu thai rồi lại dễ sảy sớm. Dưới góc nhìn của Bác Hà, đây là dấu hiệu cho thấy “tinh huyết chưa đủ”, môi trường buồng trứng chưa thật sự thuận lợi cho trứng và phôi phát triển.

Bác Hà thường giải thích rất kỹ cho chị em về kích thước và vị trí của u nang. Nang nhỏ dưới 3cm, đặc biệt là nang cơ năng, thường ít ảnh hưởng nếu cơ thể được điều hòa tốt. Tuy nhiên, nang lớn hơn, tồn tại lâu ngày hoặc nằm ở vị trí chèn ép buồng trứng, vòi trứng thì nguy cơ ảnh hưởng đến khả năng sinh sản sẽ cao hơn.

Theo kinh nghiệm của Bác Hà, không phải cứ nang to mới nguy hiểm. Có những nang không quá lớn nhưng nằm ở vị trí làm cản trở sự phát triển của nang noãn, khiến trứng không thể trưởng thành. Vì vậy, việc đánh giá cần dựa trên tổng thể: cơ địa, chu kỳ kinh, triệu chứng đi kèm chứ không chỉ nhìn vào con số kích thước.

Đây là câu hỏi Bác Hà nhận được rất thường xuyên. Quan điểm của Bác Hà là không nên vội vàng can thiệp khi chưa hiểu rõ bản chất của nang. Với nhiều trường hợp, Đông y có thể giúp điều hòa khí huyết, làm mềm và tiêu dần khối nang, đồng thời cải thiện chất lượng trứng và khả năng rụng trứng.

Bác Hà luôn khuyên chị em rằng, trước khi nghĩ đến can thiệp xâm lấn, hãy cho cơ thể cơ hội tự điều chỉnh. Khi khí huyết thông suốt, can thận được bồi bổ, nhiều nang sẽ tự nhỏ lại. Việc chuẩn bị một cơ thể khỏe mạnh trước khi thụ thai quan trọng hơn rất nhiều so với việc chỉ “xử lý” cái nang.

Theo Bác Hà, cải thiện u nang buồng trứng cần đi từ gốc. Trước hết là điều chỉnh sinh hoạt: ngủ sớm, giảm căng thẳng, giữ ấm bụng dưới. Chế độ ăn nên hạn chế đồ lạnh, đồ ngọt, tăng cường thực phẩm bổ huyết, ấm tỳ vị.

Về Đông y, việc sử dụng các bài thuốc phù hợp giúp hành khí, hoạt huyết, hóa đàm, bổ thận là rất quan trọng. Bác Hà luôn cá nhân hóa phác đồ cho từng cháu, bởi mỗi cơ địa là khác nhau. Có cháu cần tập trung vào bổ thận, có cháu lại cần giải uất, hoạt huyết nhiều hơn.

Nhận định của Bác Hà: U nang buồng trứng không phải là “án tử” đối với khả năng sinh sản. Điều quan trọng là chị em cần hiểu cơ thể mình đang mất cân bằng ở đâu để điều chỉnh đúng hướng.

Bác Hà muốn nhắn nhủ với chị em rằng, đừng quá hoang mang khi phát hiện u nang. Tâm lý lo lắng kéo dài sẽ làm can khí uất, khiến tình trạng nặng hơn. Hãy theo dõi định kỳ, lắng nghe cơ thể và lựa chọn hướng điều trị phù hợp.

Nếu đang có kế hoạch mang thai, chị em nên chuẩn bị cơ thể ít nhất vài tháng trước đó. Theo nhận định của Bác Hà, khi khí huyết đầy đủ, thận tinh sung mãn thì dù từng có u nang, khả năng thụ thai và giữ thai vẫn rất khả quan.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —