Bác Hà giải đáp: Kinh thưa, bốc hỏa, khô hạn từ sớm có phải suy buồng trứng sớm không, cần làm xét nghiệm gì và hướng Đông y bảo tồn sinh sản

Bác Hà gặp rất nhiều cháu và chị em tìm đến trong tâm trạng lo lắng khi thấy kinh nguyệt thưa dần, người hay bốc hỏa, da dẻ khô hạn dù tuổi còn khá trẻ. Có cháu mới ngoài 30 đã hoang mang tự hỏi: “Liệu mình có đang bị suy buồng trứng sớm không, có còn khả năng sinh con không?”. Dưới góc nhìn Đông y, Bác Hà rất thấu hiểu nỗi bất an này, bởi đây không chỉ là vấn đề sức khỏe sinh sản mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến tinh thần và hạnh phúc gia đình.

Theo Đông y, những biểu hiện như kinh thưa, nóng trong, khô hạn không đơn thuần là “rối loạn nội tiết” như Tây y thường gọi, mà là dấu hiệu cho thấy sự mất cân bằng bên trong cơ thể, đặc biệt liên quan đến thận, can và huyết. Bác Hà sẽ phân tích kỹ để chị em hiểu rõ bản chất vấn đề, biết khi nào cần xét nghiệm, và quan trọng hơn là hướng bảo tồn sinh sản theo con đường Đông y bền vững.

Lý giải nguyên nhân dưới góc nhìn Đông y

Bác Hà nhận thấy đa phần các trường hợp nghi ngờ suy buồng trứng sớm đều có nền tảng là thận hư. Trong Đông y, thận tàng tinh, chủ sinh trưởng và sinh sản. Khi thận tinh suy hao sớm, buồng trứng – xét theo chức năng tương đương – sẽ hoạt động kém đi. Điều này dẫn tới kinh nguyệt thưa, lượng kinh ít, thậm chí vô kinh.

Bên cạnh đó, can uất kéo dài do stress, áp lực công việc, lo âu về gia đình cũng làm khí huyết không thông. Bác Hà gặp nhiều cháu làm việc trí óc căng thẳng, thức khuya, ăn uống thất thường, lâu ngày can khí uất kết, hóa nhiệt, sinh ra bốc hỏa, nóng trong, miệng khô, da khô. Khi can không điều đạt, huyết không nuôi dưỡng được tử cung thì kinh nguyệt rối loạn là điều khó tránh.

Thêm một yếu tố nữa mà Bác Hà thường nhấn mạnh là tỳ hư. Tỳ yếu khiến việc sinh huyết kém, cơ thể thiếu nguồn nuôi dưỡng căn bản cho buồng trứng. Đông y nhìn tổng thể, không tách rời từng cơ quan, nên suy buồng trứng sớm thực chất là hệ quả của nhiều tạng phủ cùng suy yếu.

Các biểu hiện thường gặp mà chị em không nên chủ quan

Theo kinh nghiệm lâm sàng, Bác Hà thấy những biểu hiện sau xuất hiện khá sớm nhưng hay bị bỏ qua:

• Kinh nguyệt thưa dần, 2–3 tháng mới có, hoặc lượng kinh rất ít.
• Bốc hỏa, nóng bừng mặt, ra mồ hôi trộm, nhất là về chiều tối.
• Âm đạo khô, giảm ham muốn, dễ đau rát khi quan hệ.
• Mất ngủ, hay tỉnh giấc, tâm trạng dễ cáu gắt hoặc buồn bã vô cớ.
• Da khô, tóc rụng nhiều, người mệt mỏi dù không làm việc nặng.

Bác Hà lưu ý, không phải cứ có vài biểu hiện trên là đã kết luận suy buồng trứng sớm. Đông y luôn cần biện chứng luận trị, xem xét tổng hòa cơ địa, tuổi tác, tiền sử bệnh tật và lối sống của từng người.

Cần làm xét nghiệm gì để đánh giá đúng tình trạng?

Dù theo Đông y, Bác Hà vẫn khuyên chị em nên phối hợp với các xét nghiệm cần thiết của Tây y để có cái nhìn khách quan. Những xét nghiệm thường được chỉ định gồm: FSH, LH, Estradiol, AMH và siêu âm buồng trứng. Trong đó, AMH phản ánh dự trữ noãn, là chỉ số nhiều chị em quan tâm.

Tuy nhiên, Bác Hà nhấn mạnh rằng chỉ số xét nghiệm chỉ là một phần. Có cháu AMH thấp nhưng cơ thể vẫn đáp ứng tốt khi được điều chỉnh đúng cách. Đông y không chạy theo con số, mà tập trung phục hồi gốc rễ – tức là bồi bổ thận tinh, điều hòa khí huyết để nuôi dưỡng buồng trứng một cách tự nhiên.

Hướng Đông y trong bảo tồn sinh sản

Dưới góc nhìn của Bác Hà, mục tiêu không chỉ là “có kinh lại” mà là cải thiện chất lượng cơ thể để duy trì khả năng sinh sản lâu dài. Đông y sử dụng các bài thuốc nhằm bổ thận âm hoặc dương tùy thể bệnh, kết hợp dưỡng huyết, sơ can, kiện tỳ.

Bác Hà thường nhấn mạnh việc cá thể hóa điều trị. Không có một bài thuốc chung cho tất cả. Có cháu thiên về thận âm hư, cần tư âm, thanh hư nhiệt để giảm bốc hỏa, tăng độ ẩm cho cơ thể. Có chị em lại thận dương hư, cần ôn bổ để làm ấm tử cung, giúp kinh nguyệt đều hơn.

Bên cạnh thuốc, điều chỉnh lối sống là yếu tố không thể thiếu. Bác Hà hay khuyên chị em ngủ sớm, giảm thức khuya, ăn uống đủ chất, hạn chế đồ cay nóng và giữ tinh thần thư thái. Khi tâm an thì can khí tự điều, đó là nền tảng để huyết mạch lưu thông.

Lưu ý dành cho chị em

Bác Hà mong chị em đừng quá hoảng sợ khi nghe đến cụm từ “suy buồng trứng sớm”. Tâm lý lo lắng quá mức lại càng làm can khí uất, khiến tình trạng nặng thêm. Hãy lắng nghe cơ thể mình, đi kiểm tra khi thấy bất thường, và lựa chọn hướng điều trị phù hợp, kiên trì.

Đông y không phải con đường “một sớm một chiều”, nhưng nếu đi đúng, cơ thể sẽ được phục hồi từ bên trong. Bác Hà luôn tin rằng, khi gốc rễ được bồi dưỡng, thiên chức làm mẹ của người phụ nữ sẽ được bảo tồn một cách tự nhiên và bền vững nhất.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —