Bác Hà giải đáp kinh nguyệt thất thường, đau bụng dưới kéo dài và quan hệ đều nhưng chưa có thai có phải dấu hiệu vô sinh hiếm muộn cần thăm khám sớm

Khi kinh nguyệt rối loạn, đau bụng dưới âm ỉ kéo dài, vợ chồng sinh hoạt đều đặn nhiều tháng thậm chí nhiều năm nhưng vẫn chưa có tin vui. Có chị em thì tự trấn an rằng “chắc do stress”, có người lại âm thầm lo sợ mình bị vô sinh hiếm muộn nhưng không dám đi khám. Ở góc nhìn Đông y, Bác Hà hiểu rất rõ nỗi bất an đó và cũng xin chia sẻ thẳng thắn rằng: đây là những tín hiệu mà cơ thể đang lên tiếng, không nên chủ quan.

Theo Đông y, khả năng thụ thai không chỉ phụ thuộc vào một cơ quan riêng lẻ mà là sự phối hợp nhịp nhàng của khí huyết, tạng can – tỳ – thận và sự thông suốt của kinh mạch vùng hạ tiêu. Khi kinh nguyệt thất thường, đau bụng dưới kéo dài và khó có thai cùng xuất hiện, Bác Hà thường xem đó là biểu hiện mất cân bằng tổng thể bên trong cơ thể người phụ nữ.

Lý giải nguyên nhân theo góc nhìn Đông y

Bác Hà nhận thấy phần lớn chị em gặp tình trạng này đều có nền tảng là khí huyết suy yếu hoặc khí trệ, huyết ứ kéo dài. Đông y quan niệm “khí hành thì huyết hành”, khi khí không thông thì huyết dễ ứ trệ, từ đó gây rối loạn kinh nguyệt và đau tức vùng bụng dưới.

Một nguyên nhân rất hay gặp là can khí uất. Chị em chịu nhiều áp lực công việc, lo toan gia đình, stress kéo dài làm can mất chức năng sơ tiết. Can khí uất lâu ngày sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến kinh nguyệt, khiến chu kỳ lúc sớm lúc muộn, lượng kinh khi ít khi nhiều, màu sắc thay đổi. Bác Hà thường nói với chị em rằng, cảm xúc không được giải tỏa cũng chính là một “nút thắt” cản trở việc thụ thai.

Bên cạnh đó, thận hư cũng là gốc rễ quan trọng. Thận tàng tinh, chủ sinh dục. Khi thận khí, thận tinh suy yếu, buồng trứng và tử cung khó đạt được trạng thái lý tưởng để đón trứng và làm tổ. Những chị em đau bụng dưới âm ỉ kéo dài, lưng mỏi, chân lạnh, dễ mệt, kinh nguyệt kéo dài hoặc ra ít, theo kinh nghiệm của Bác Hà, đa phần có yếu tố thận hư đi kèm.

Ngoài ra, hàn thấp hoặc huyết ứ ở hạ tiêu cũng là nguyên nhân không thể bỏ qua. Hàn lạnh xâm nhập do ăn uống lạnh, ngồi điều hòa nhiều, cơ thể nhiễm lạnh sau sinh hoặc sau kỳ kinh sẽ làm mạch máu co lại, khí huyết khó lưu thông. Huyết ứ hình thành lâu ngày không chỉ gây đau bụng dưới mà còn cản trở quá trình thụ thai.

Các biểu hiện thường gặp mà chị em cần lưu ý

Từ thực tế thăm khám, Bác Hà thấy chị em có các dấu hiệu sau thường rất lo lắng về khả năng sinh sản, và sự lo lắng này là có cơ sở:

Kinh nguyệt không đều, chu kỳ ngắn dài thất thường, có tháng đến sớm, có tháng lại chậm cả chục ngày. Máu kinh có thể sẫm màu, vón cục hoặc loãng nhạt bất thường. Trước và trong kỳ kinh thường đau bụng dưới, có người đau lan ra thắt lưng, đùi, cảm giác nặng tức vùng hạ vị.

Nhiều chị em còn kèm theo khí hư ra nhiều, màu trắng đục hoặc vàng nhạt, có mùi nhẹ. Cơ thể dễ mệt mỏi, sắc mặt kém tươi, hay cáu gắt hoặc buồn bực vô cớ. Bác Hà nhận định rằng, khi những biểu hiện này kéo dài mà chưa có thai dù sinh hoạt vợ chồng đều đặn, khả năng cao cơ thể đang mất cân bằng sâu bên trong.

Vậy đây có phải là dấu hiệu vô sinh hiếm muộn không?

Bác Hà luôn chia sẻ rất thận trọng với chị em rằng: không phải cứ có những dấu hiệu trên là đồng nghĩa với vô sinh. Tuy nhiên, đây là nhóm triệu chứng cảnh báo nguy cơ hiếm muộn nếu không được điều chỉnh sớm.

Đông y nhìn nhận vô sinh hiếm muộn là hệ quả của một quá trình rối loạn kéo dài chứ không phải bệnh xuất hiện đột ngột. Nếu kinh nguyệt rối loạn, đau bụng dưới và khó thụ thai đã diễn ra nhiều tháng, nhiều năm, khả năng tự điều chỉnh của cơ thể đã suy giảm. Lúc này, việc thăm khám sớm để xác định căn nguyên là rất cần thiết.

Bác Hà từng gặp nhiều trường hợp chị em để tình trạng này kéo dài vì chủ quan, đến khi tuổi tăng lên thì việc điều chỉnh sẽ vất vả hơn. Ngược lại, có những người được can thiệp sớm, điều hòa khí huyết, bổ can thận đúng cách thì khả năng mang thai cải thiện rõ rệt.

Cách cải thiện theo hướng Đông y mà Bác Hà thường tư vấn

Ở góc nhìn Đông y, cải thiện không chỉ là dùng thuốc mà là một quá trình điều chỉnh toàn diện. Bác Hà luôn nhấn mạnh việc điều hòa khí huyết là nền tảng. Khi khí huyết lưu thông tốt, tử cung được nuôi dưỡng đầy đủ thì cơ hội thụ thai sẽ cao hơn.

Việc dưỡng can, bổ thận, kiện tỳ được xem là trục chính trong quá trình hỗ trợ sinh sản. Tùy thể trạng mỗi người mà phương pháp sẽ khác nhau, có người cần sơ can giải uất, có người lại cần ôn thận, tán hàn, hoạt huyết hóa ứ. Bác Hà thường khuyên chị em không nên tự ý dùng thuốc theo mách bảo mà cần được thăm khám để xác định đúng thể bệnh.

Bên cạnh đó, sinh hoạt điều độ, giữ ấm vùng bụng dưới, hạn chế đồ lạnh, thức khuya và căng thẳng tinh thần là điều Bác Hà luôn nhắc đi nhắc lại. Đông y coi “tâm an thì huyết hòa”, tinh thần ổn định chính là một phần quan trọng giúp cơ thể hồi phục khả năng sinh sản.

Lưu ý dành cho chị em đang mong con

Bác Hà mong chị em hiểu rằng, cơ thể luôn có khả năng tự điều chỉnh nếu được hỗ trợ đúng lúc. Đừng vì e ngại hay chủ quan mà bỏ qua giai đoạn vàng để can thiệp. Khi thấy kinh nguyệt rối loạn kéo dài, đau bụng dưới không rõ nguyên nhân và chậm có con, chị em nên thăm khám sớm để được đánh giá toàn diện.

Trong quá trình này, chị em cũng cần kiên nhẫn. Đông y không tác động tức thời mà đi sâu vào gốc rễ, nên cần thời gian để cơ thể hồi phục. Bác Hà luôn đồng cảm với sự sốt ruột của những người mong con, và cũng tin rằng khi đi đúng hướng, kết quả tích cực sẽ đến.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —