Bác Hà giải đáp kinh nguyệt ra máu nâu nhiều ngày kèm mùi lạ và đau âm ỉ bụng dưới cảnh báo rối loạn nội tiết hay viêm phụ khoa cần kiểm tra sớm

Từ kinh nghiệm nhiều năm làm nghề, Bác Hà nhận thấy tình trạng kinh nguyệt bất thường, đặc biệt là máu nâu có mùi và đau bụng dưới âm ỉ, thường liên quan mật thiết đến rối loạn nội tiết và các chứng viêm nhiễm phụ khoa theo quan niệm Đông y. Nếu chỉ nhìn bề ngoài mà bỏ qua căn nguyên bên trong, việc xử lý sẽ rất dễ rơi vào tình trạng tái đi tái lại.

Lý giải nguyên nhân theo góc nhìn Đông y

Trong Đông y, kinh nguyệt là biểu hiện trực tiếp của sự điều hòa giữa khí – huyết – tạng phủ, đặc biệt là Can, Tỳ và Thận. Khi máu kinh có màu nâu sẫm, ra kéo dài nhiều ngày, Bác Hà thường nghĩ ngay đến tình trạng huyết ứ. Huyết ứ xảy ra khi khí không thông, huyết không hành, khiến máu cũ không được đào thải trọn vẹn, ứ đọng lại trong tử cung.

Mùi lạ đi kèm lại là dấu hiệu cho thấy thấp nhiệt hoặc nhiệt độc tích tụ ở hạ tiêu. Theo Bác Hà, thấp nhiệt thường hình thành do ăn uống nhiều đồ cay nóng, dầu mỡ, sinh hoạt thất thường, hoặc do môi trường ẩm thấp kéo dài. Khi thấp nhiệt kết hợp với huyết ứ, kinh nguyệt không chỉ đổi màu mà còn sinh mùi khó chịu.

Cảm giác đau âm ỉ bụng dưới chính là biểu hiện của khí trệ huyết ứ. Bác Hà vẫn hay nói với chị em rằng, đau không phải tự nhiên mà có, đó là lúc khí huyết bị “kẹt lại”, không lưu thông được. Nếu để lâu, tình trạng này có thể ảnh hưởng sâu hơn đến tử cung và khả năng sinh sản.

Các biểu hiện thường gặp chị em cần chú ý

Nhiều chị em khi đến gặp Bác Hà thường chỉ kể về màu máu kinh mà quên mất những dấu hiệu đi kèm. Trên thực tế, cơ thể luôn gửi đi nhiều tín hiệu song song. Ngoài máu kinh màu nâu, ra ít nhưng kéo dài, chị em còn có thể gặp tình trạng mùi tanh nồng hoặc hôi nhẹ, cảm giác nặng bụng dưới, tức tức khó chịu.

Bác Hà cũng gặp không ít trường hợp kèm theo đau lưng, mỏi gối, người mệt mỏi, tinh thần uể oải trước và trong kỳ kinh. Có chị em còn bị khí hư ra nhiều, màu vàng hoặc ngả nâu, đây là dấu hiệu thấp nhiệt rõ ràng trong Đông y.

Một điểm nữa Bác Hà muốn nhấn mạnh là chu kỳ kinh có thể trở nên thất thường, lúc sớm lúc muộn, lượng máu không ổn định. Đây chính là biểu hiện của rối loạn nội tiết theo cách gọi của Tây y, còn trong Đông y là sự mất điều hòa của Can khí và Thận khí.

Cách cải thiện từ góc nhìn Đông y

Bác Hà luôn chia sẻ với chị em rằng, muốn cải thiện kinh nguyệt thì không thể chỉ tập trung vào mỗi kỳ kinh, mà cần điều chỉnh toàn bộ lối sống và khí huyết bên trong. Trước hết, cần chú trọng việc hoạt huyết, hóa ứ và thanh thấp nhiệt. Đông y coi trọng việc “thông thì không đau”, khi khí huyết lưu thông, tử cung được nuôi dưỡng đầy đủ, kinh nguyệt sẽ dần trở lại trạng thái bình thường.

Về ăn uống, Bác Hà khuyên chị em nên hạn chế đồ cay nóng, rượu bia, cà phê, đồng thời tránh ăn lạnh, uống nước đá trong và trước kỳ kinh. Những thói quen này làm tổn thương Tỳ và khiến thấp nhiệt tích tụ nhiều hơn. Thay vào đó, nên ăn thanh đạm, tăng cường rau xanh, thực phẩm dễ tiêu để giúp Tỳ vị vận hóa tốt.

Về sinh hoạt, Bác Hà nhận thấy nhiều chị em thức khuya, căng thẳng kéo dài, đây chính là nguyên nhân khiến Can khí uất, từ đó sinh huyết ứ. Việc ngủ đủ giấc, giữ tinh thần thư thái, vận động nhẹ nhàng như đi bộ, yoga sẽ giúp khí huyết lưu thông tốt hơn.

Trong điều trị Đông y, việc sử dụng các bài thuốc cần được gia giảm phù hợp với từng thể bệnh cụ thể. Bác Hà luôn nhấn mạnh rằng, không có một bài thuốc chung cho tất cả mọi người. Có người thiên về huyết ứ, có người lại nặng thấp nhiệt, có người kèm hư tổn Thận khí. Việc thăm khám kỹ lưỡng là điều không thể bỏ qua.

Lưu ý dành cho chị em

Bác Hà mong chị em không nên tự ý dùng thuốc, đặc biệt là thuốc cầm kinh hay kháng sinh khi chưa hiểu rõ thể trạng của mình. Việc dùng sai có thể làm tình trạng huyết ứ và thấp nhiệt nặng hơn.

Chị em cũng cần lắng nghe cơ thể mình nhiều hơn. Khi thấy kinh nguyệt thay đổi kéo dài qua vài chu kỳ, mùi bất thường rõ rệt hoặc đau tăng dần, đó là lúc nên đi kiểm tra sớm để xác định nguyên nhân cụ thể. Theo Bác Hà, phát hiện sớm luôn giúp việc điều chỉnh nhẹ nhàng và hiệu quả hơn.

Cuối cùng, Bác Hà muốn nhắn nhủ rằng, kinh nguyệt không chỉ là chuyện “đến tháng” mà là tấm gương phản chiếu sức khỏe tổng thể của người phụ nữ. Chăm sóc kinh nguyệt cũng chính là chăm sóc cho tương lai lâu dài của bản thân.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —