Bác Hà giải đáp máu kinh màu nâu đen kéo dài nhiều kỳ kèm mệt mỏi, thâm sạm da là ứ huyết hay dấu hiệu bệnh lý tử cung tiềm ẩn

Bác Hà gặp rất nhiều chị em tìm đến với cùng một nỗi băn khoăn: máu kinh có màu nâu đen, kéo dài qua nhiều kỳ, người lúc nào cũng mệt mỏi, da dẻ ngày một thâm sạm. Có cháu lo lắng không biết đó chỉ là ứ huyết thông thường hay đã là dấu hiệu của bệnh lý tử cung tiềm ẩn. Bác Hà rất hiểu cảm giác bất an này, bởi kinh nguyệt không chỉ là chuyện sinh lý, mà còn phản ánh trực tiếp tình trạng khí huyết và sức khỏe tổng thể của người phụ nữ.

Theo góc nhìn Đông y, khi cơ thể phát tín hiệu qua màu sắc và tính chất kinh nguyệt, đó là lúc tạng phủ đang “lên tiếng”. Bác Hà sẽ cùng chị em đi sâu phân tích để hiểu rõ bản chất vấn đề, từ đó có hướng điều chỉnh phù hợp, an toàn và lâu dài.

Máu kinh màu nâu đen kéo dài nhiều kỳ theo Đông y là do đâu?

Theo nhận định của Bác Hà, máu kinh màu nâu đen thường không phải là máu mới mà là huyết đã bị ứ trệ, lưu thông kém trong tử cung. Đông y gọi đây là tình trạng “huyết ứ”. Khi khí không hành thì huyết không thông, huyết không thông thì sinh ra ứ trệ, lâu ngày máu kinh sẽ sẫm màu, vón cục, thậm chí có mùi.

Tuy nhiên, Bác Hà cũng nhấn mạnh rằng không phải trường hợp nào cũng chỉ đơn thuần là ứ huyết. Nếu tình trạng này lặp đi lặp lại nhiều kỳ, kèm theo mệt mỏi, da thâm sạm, đau bụng dưới âm ỉ hoặc rối loạn chu kỳ, thì Đông y xem đó là biểu hiện của sự suy yếu tạng Can, Tỳ, Thận – ba tạng đóng vai trò then chốt trong sinh lý nữ.

Can chủ sơ tiết và tàng huyết. Khi Can khí uất, thường do căng thẳng, lo âu kéo dài, huyết sẽ bị ứ lại trong tử cung. Tỳ chủ vận hóa, sinh khí huyết. Tỳ hư khiến huyết sinh ra ít, lại không đủ lực đẩy đi, dẫn đến huyết cũ không được đào thải hết. Thận chủ sinh dục, khi Thận hư, chu kỳ kinh nguyệt dễ rối loạn, kinh kéo dài và màu sắc bất thường.

Những biểu hiện thường gặp đi kèm chị em không nên bỏ qua

Bác Hà gặp nhiều chị em không chỉ có máu kinh màu nâu đen mà còn kèm theo cảm giác mệt mỏi triền miên. Đây là dấu hiệu khí huyết hư suy. Đông y quan niệm “khí huyết đồng nguyên”, khi huyết ứ lâu ngày sẽ cản trở khí, khiến cơ thể thiếu sinh lực, người uể oải, làm việc nhanh xuống sức.

Da thâm sạm, xỉn màu cũng là biểu hiện rất điển hình. Theo Bác Hà, da là “hoa” của huyết. Huyết không lưu thông, da sẽ mất đi sự tươi nhuận. Có chị em còn thấy nám da đậm hơn trước kỳ kinh, hoặc môi thâm, mắt quầng – tất cả đều phản ánh tình trạng huyết ứ kết hợp huyết hư.

Ngoài ra, nhiều cháu còn chia sẻ với Bác Hà về cảm giác đau bụng âm ỉ, tức nặng vùng hạ vị trước và trong kỳ kinh. Đông y gọi đây là “thống tắc bất thông” – đau do không thông. Máu ứ lại trong tử cung chính là nguyên nhân sâu xa.

Đây là ứ huyết đơn thuần hay dấu hiệu bệnh lý tử cung tiềm ẩn?

Đây là câu hỏi mà Bác Hà nhận được rất nhiều. Theo kinh nghiệm lâm sàng Đông y, ứ huyết kéo dài nhiều kỳ kinh liên tiếp rất hiếm khi là hiện tượng sinh lý thoáng qua. Nó thường là nền tảng dẫn đến các bệnh lý tử cung như u xơ, polyp, lạc nội mạc tử cung… nếu không được điều chỉnh sớm.

Bác Hà không khẳng định rằng cứ máu kinh nâu đen là chắc chắn có bệnh lý thực thể, nhưng Đông y coi đó là “chứng” – tức là biểu hiện mất cân bằng nội tại. Nếu để lâu, “chứng” sẽ chuyển thành “bệnh”. Vì vậy, việc lắng nghe cơ thể và can thiệp từ sớm là vô cùng quan trọng.

Trong nhiều trường hợp, khi Bác Hà giúp chị em điều hòa khí huyết, sơ can, kiện tỳ, bổ thận đúng cách, kinh nguyệt trở lại màu đỏ tươi, chu kỳ ổn định hơn và các triệu chứng mệt mỏi, da sạm cũng cải thiện rõ rệt.

Cách cải thiện theo hướng Đông y Bác Hà thường tư vấn

Bác Hà luôn nhấn mạnh rằng điều trị theo Đông y không chỉ là uống thuốc, mà là điều chỉnh toàn diện. Trước hết, cần chú trọng làm thông huyết ứ. Các phép trị như hoạt huyết, hóa ứ, lý khí được áp dụng tùy theo thể trạng từng người.

Bên cạnh đó, việc bồi bổ khí huyết là nền tảng lâu dài. Khi khí đủ mạnh, huyết sẽ được đẩy đi thông suốt. Khi huyết được sinh đầy đủ, màu sắc kinh nguyệt sẽ tự điều chỉnh. Đây là lý do vì sao Bác Hà thường kết hợp vừa “thông” vừa “bổ”, chứ không làm đơn lẻ.

Chế độ sinh hoạt cũng rất quan trọng. Bác Hà thường khuyên chị em ngủ sớm, tránh thức khuya vì ban đêm là thời điểm Can và Thận hồi phục. Ăn uống nên ấm nóng, hạn chế đồ lạnh, đồ sống vì hàn tà dễ làm huyết ứ nặng hơn. Việc giữ tinh thần thư thái, giảm căng thẳng cũng là một cách “sơ can” tự nhiên mà hiệu quả.

Lưu ý dành cho chị em đang gặp tình trạng này

Bác Hà muốn nhắn nhủ rằng chị em đừng chủ quan nhưng cũng không nên quá hoang mang. Điều quan trọng là lắng nghe cơ thể mình. Nếu kinh nguyệt thay đổi màu sắc, kéo dài nhiều kỳ liên tiếp, kèm theo mệt mỏi và da sạm, đó là lúc nên chủ động thăm khám và điều chỉnh.

Không nên tự ý dùng thuốc cầm máu hay các biện pháp can thiệp mạnh khi chưa hiểu rõ thể trạng. Mỗi người có một nền tảng khí huyết khác nhau, Đông y rất coi trọng cá thể hóa. Điều phù hợp với người này chưa chắc đã hợp với người khác.

Bác Hà luôn tin rằng khi chị em hiểu đúng cơ thể mình, đi đúng hướng điều hòa khí huyết, thì kinh nguyệt sẽ dần trở lại trạng thái tự nhiên, sức khỏe tổng thể cũng được cải thiện bền vững từ bên trong.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —