Bác Hà giải đáp quan hệ xong đau âm ỉ bụng dưới kéo dài không sốt không ra máu có liên quan viêm phần phụ hay rối loạn nội tiết cần khám sớm

Bác Hà gặp rất nhiều chị em tìm đến trong tâm trạng lo lắng khi gặp tình trạng quan hệ xong thấy đau âm ỉ vùng bụng dưới kéo dài, không sốt, không ra máu nhưng cảm giác khó chịu cứ lặp đi lặp lại. Có cháu thì mới bị vài lần, có chị em lại âm ỉ hàng tháng trời, càng nghĩ càng sợ không biết có phải viêm phần phụ hay do rối loạn nội tiết hay không. Ở góc nhìn Đông y, Bác Hà muốn nói ngay rằng: đây không phải là biểu hiện đơn giản có thể bỏ qua, nhưng cũng không phải lúc nào cũng là bệnh nặng như nhiều người tự suy diễn.

Theo Đông y, đau bụng dưới sau quan hệ là tín hiệu cho thấy khí huyết ở vùng hạ tiêu đang bị rối loạn. Bác Hà luôn nhấn mạnh rằng cơ thể người phụ nữ rất nhạy cảm, chỉ cần khí huyết không thông, hàn – thấp – ứ trệ tồn tại, thì đau sẽ xuất hiện, đặc biệt là sau khi quan hệ – thời điểm khí huyết dồn xuống vùng bụng dưới nhiều nhất.

Lý giải nguyên nhân dưới góc nhìn Đông y

Bác Hà phân tích rằng, quan hệ xong đau âm ỉ bụng dưới kéo dài, không sốt, không ra máu thường liên quan đến một hoặc nhiều cơ chế sau:

Hàn khí xâm nhập vùng hạ tiêu: Nhiều chị em có cơ địa hàn, thường xuyên lạnh bụng, tay chân lạnh, ăn uống đồ mát, thức khuya. Khi quan hệ, khí huyết lưu thông mạnh, hàn khí bị kích thích gây co thắt, từ đó sinh đau âm ỉ kéo dài. Bác Hà gặp không ít trường hợp siêu âm, xét nghiệm đều “bình thường” nhưng vẫn đau, nguyên nhân nằm ở hàn chứ không phải viêm cấp.

Khí trệ huyết ứ: Những chị em hay căng thẳng, lo nghĩ nhiều, áp lực gia đình – công việc, hoặc quan hệ trong tâm lý miễn cưỡng rất dễ bị khí trệ. Khí không thông thì huyết ứ, huyết ứ lại gây đau. Đau kiểu này thường âm ỉ, tức nặng, có khi lan sang thắt lưng hoặc bẹn.

Thấp nhiệt tích tụ nhẹ ở phần phụ: Với một số trường hợp, đau sau quan hệ là biểu hiện sớm của viêm phần phụ mức độ nhẹ, chưa đủ mạnh để gây sốt hay ra máu. Đông y gọi đây là thấp nhiệt uẩn kết. Bác Hà lưu ý, nếu để lâu, thấp nhiệt sẽ ngày càng tích tụ và biểu hiện bệnh sẽ rõ ràng hơn.

Rối loạn nội tiết theo Đông y (can thận bất điều): Đông y không gọi là “rối loạn nội tiết” như Tây y, mà xem đây là sự suy yếu hoặc mất cân bằng của can – thận. Khi can không điều đạt, thận tinh suy, vùng tử cung – phần phụ sẽ dễ đau, đặc biệt sau quan hệ.

Các biểu hiện thường gặp kèm theo

Bác Hà nhận thấy rằng ngoài đau âm ỉ bụng dưới sau quan hệ, chị em thường có thêm một số dấu hiệu đi kèm mà nhiều người hay bỏ qua:

Đau tăng khi gần kỳ kinh hoặc sau kỳ kinh; cảm giác nặng bụng dưới, trướng tức vùng hạ vị; khí hư ra nhiều, đôi khi hơi vàng hoặc có mùi nhẹ; mệt mỏi, dễ cáu gắt, mất ngủ; đau lưng, lạnh bụng, sợ lạnh.

Bác Hà chia sẻ thật lòng rằng, chính những dấu hiệu “lưng chừng” này khiến nhiều chị em chủ quan, nghĩ rằng do mệt hay do quan hệ mạnh, để rồi bệnh kéo dài dai dẳng.

Cách cải thiện theo hướng Đông y

Ở góc độ chuyên môn Đông y, Bác Hà luôn nhấn mạnh việc điều trị không chỉ nhằm hết đau tạm thời mà phải điều hòa lại khí huyết, tạng phủ thì triệu chứng mới chấm dứt.

Giữ ấm vùng bụng dưới: Với cơ địa hàn, đây là việc cực kỳ quan trọng. Chườm ấm, tránh để bụng lạnh, hạn chế ngồi điều hòa lâu sau quan hệ giúp giảm đau rõ rệt.

Điều chỉnh sinh hoạt và tâm lý: Bác Hà thường khuyên chị em nên quan hệ khi tinh thần thoải mái, tránh miễn cưỡng. Ngủ đủ giấc, giảm lo âu, bởi can khí uất chính là “thủ phạm” âm thầm gây đau.

Ăn uống phù hợp thể trạng: Người hàn nên hạn chế đồ lạnh, nước đá, tăng các món ấm như gừng, nghệ, ngải cứu. Người có thấp nhiệt nên giảm đồ cay nóng, dầu mỡ.

Can thiệp bằng bài thuốc Đông y: Với những trường hợp đau kéo dài, Bác Hà cho rằng cần dùng bài thuốc phù hợp để ôn kinh tán hàn, hoạt huyết hóa ứ hoặc thanh thấp nhiệt, tùy từng thể. Đây là điểm mà Đông y cá thể hóa rất rõ, không dùng chung một toa cho tất cả.

Lưu ý dành cho chị em

Bác Hà muốn nhắn nhủ chân thành rằng, khi tình trạng đau kéo dài nhiều tuần, tái diễn sau mỗi lần quan hệ, chị em không nên tự chẩn đoán hay tự uống thuốc. Việc thăm khám sớm giúp xác định rõ có viêm phần phụ hay rối loạn can thận, từ đó điều chỉnh kịp thời.

Chị em cũng đừng quá hoang mang. Rất nhiều trường hợp Bác Hà gặp, sau khi điều chỉnh đúng hướng Đông y, khí huyết lưu thông trở lại thì đau giảm hẳn, sinh hoạt vợ chồng cũng nhẹ nhàng, thoải mái hơn.

Quan trọng nhất, hãy lắng nghe cơ thể mình. Đau là tín hiệu cảnh báo, không phải để sợ hãi mà để chăm sóc bản thân đúng cách hơn.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —