Uống bao nhiêu thuốc tránh thai thì vô sinh theo Đông y: góc nhìn khí huyết và thận tinh

Nhiều chị em tìm đến bác Hà với tâm thế lo âu khi nhận thấy kinh nguyệt ít dần, sắc kinh thâm đen hoặc thậm chí là mất kinh sau một thời gian dài lạm dụng thuốc. Câu hỏi “uống bao nhiêu thuốc tránh thai thì vô sinh” thực chất không có một con số cụ thể, bởi nó phụ thuộc vào cơ địa và mức độ tổn thương của mạch Nhâm – Xung trong mỗi người.

Phân tích dưới góc nhìn Đông y

Trong Đông y, khả năng sinh sản của phụ nữ phụ thuộc chủ yếu vào sự sung túc của Thận khí, sự điều hòa của Can huyết và sự thông suốt của hai mạch Nhâm, Xung. Thuốc tránh thai khi đi vào cơ thể được xem như một loại “ngoại tà” làm xáo trộn nhịp điệu sinh học tự nhiên của tạng phủ.

Việc sử dụng thuốc kéo dài thường dẫn đến tình trạng Thận tinh suy hao, làm cho “huyết hải” (tử cung) không được nuôi dưỡng đầy đủ. Điều này giải thích tại sao nhiều chị em thấy lượng kinh ít dần (thiểu kinh) hoặc kinh thưa, đây chính là biểu hiện của tình trạng huyết hư, huyết trệ do tác động của thuốc.

Bên cạnh đó, thuốc tránh thai còn gây áp lực lên tạng Can – nơi chủ về tàng huyết và sơ tiết khí cơ. Khi Can khí bị uất kết, khí huyết không được lưu thông thuận lợi đến tử cung, tạo thành các khối huyết ứ, gây cản trở quá trình thụ thai tự nhiên và làm tăng nguy cơ hiếm muộn về sau.

Thực hư việc dùng thuốc tránh thai gây vô sinh

Thực tế, không phải cứ uống thuốc tránh thai là sẽ bị vô sinh hoàn toàn. Tuy nhiên, rủi ro nằm ở chỗ thuốc làm thay đổi độ dày niêm mạc tử cung và làm suy yếu chức năng của buồng trứng nếu dùng quá liều lượng hoặc trong thời gian quá dài mà không có sự nghỉ ngơi.

Đông y quan niệm “thông thì bất thống, thống thì bất thông”. Khi thuốc tránh thai làm đình trệ quá trình rụng trứng tự nhiên, nó cũng đồng thời làm ngưng trệ sự vận động của khí huyết tại hạ tiêu. Khi các mạch lạc bị tắc nghẽn, dù chị em có ngừng thuốc thì cơ thể vẫn cần một khoảng thời gian rất dài để “tự chữa lành” và phục hồi lại thiên quý.

Nguy cơ vô sinh thường cao hơn ở những chị em vốn đã có cơ địa Thận hư hoặc khí huyết kém. Thuốc tránh thai lúc này đóng vai trò như “giọt nước tràn ly”, khiến chức năng của tử cung suy kiệt nhanh chóng, dẫn đến tình trạng vô sinh thứ phát hoặc khó mang thai sau khi ngừng thuốc.

Ứng dụng Đông y trong phục hồi sức khỏe sinh sản

Để khắc phục những hệ lụy từ thuốc tránh thai, Đông y tập trung vào việc “phù chính khu tà”, nghĩa là vừa bồi bổ cơ thể, vừa loại bỏ những tác nhân gây ứ trệ. Mục tiêu cao nhất là lập lại sự cân bằng âm dương và nuôi dưỡng lại mạch Nhâm – Xung.

Các bài thuốc thảo dược quý như Đương quy, Thục địa, Xuyên khung, Bạch thược (tứ vật thang) thường được ứng dụng để dưỡng huyết, điều kinh. Kết hợp cùng các vị thuốc bổ Thận như Thỏ ty tử, Nhục thung dung giúp tăng cường “nguồn nhựa sống” cho tử cung và buồng trứng.

Ngoài dùng thuốc, châm cứu và bấm huyệt tại các vị trí như Tam âm giao, Quan nguyên, Khí hải cũng rất hiệu quả. Phương pháp này giúp kích thích khí huyết lưu thông, giải tỏa uất kết ở tạng Can, từ đó giúp niêm mạc tử cung hồng tươi và sẵn sàng cho việc đón nhận thai nhi.

Những lưu ý quan trọng cho chị em

Chị em cần lắng nghe cơ thể mình, nếu sau khi dùng thuốc tránh thai mà thấy chu kỳ kinh nguyệt biến động bất thường, hãy tạm dừng và tìm đến các phương pháp điều hòa tự nhiên. Đừng để đến khi mất kinh hoàn toàn mới lo lắng chạy chữa.

Hạn chế tối đa việc lạm dụng thuốc tránh thai khẩn cấp, bởi hàm lượng nội tiết cực cao trong loại thuốc này gây tổn thương rất lớn đến Thận tinh. Thay vào đó, hãy ưu tiên các biện pháp bảo vệ an toàn và ít tác động đến nội tiết cơ thể hơn.

Xây dựng lối sống lành mạnh, giữ tinh thần lạc quan và bổ sung các thực phẩm bổ huyết chính là cách tốt nhất để bảo vệ thiên chức làm mẹ. Một cơ thể khỏe mạnh với khí huyết căng tràn chính là mảnh đất màu mỡ nhất cho sự sống nảy mầm.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —