Bác Hà giải đáp PCOS nhiều năm gây kinh thưa, khó rụng trứng nên điều trị theo hướng nào để cân bằng nội tiết lâu dài và tăng cơ hội có thai tự nhiên

Bác Hà gặp rất nhiều chị em mang trong mình nỗi lo PCOS nhiều năm, kinh nguyệt thưa dần, rụng trứng khó khăn và cứ âm thầm sợ rằng mình sẽ khó có con tự nhiên. Câu hỏi “điều trị theo hướng nào để cân bằng nội tiết lâu dài và tăng cơ hội có thai?” không chỉ là thắc mắc về y học, mà còn là nỗi niềm rất sâu của người phụ nữ. Ở góc nhìn Đông y, Bác Hà luôn cho rằng PCOS không phải là bệnh nan y, vấn đề là chúng ta có hiểu đúng căn nguyên hay chưa và có đi đúng con đường điều trị bền vững hay không.

Từ kinh nghiệm thăm khám, Bác Hà nhận thấy rất nhiều chị em đã điều trị đủ kiểu: uống thuốc nội tiết, kích trứng, thậm chí can thiệp nhiều lần nhưng kinh nguyệt vẫn không đều, trứng vẫn khó rụng. Đông y nhìn PCOS không chỉ là “buồng trứng có nhiều nang”, mà là biểu hiện của sự rối loạn tổng thể trong cơ thể, đặc biệt liên quan đến tạng thận, can và tỳ.

Lý giải nguyên nhân PCOS theo góc nhìn Đông y

Theo Đông y, PCOS thường hình thành trên nền tảng thận hư – can uất – đàm thấp ứ trệ. Bác Hà thường giải thích với chị em rằng: thận chủ sinh dục, chủ thiên quý. Khi thận hư, thiên quý suy giảm, trứng khó phát triển và khó rụng. Can chủ sơ tiết, điều hòa khí huyết; khi can uất, khí huyết không thông, kinh nguyệt sẽ thưa, rối loạn. Còn tỳ yếu sinh đàm thấp, đàm thấp tích tụ lâu ngày ở hạ tiêu sẽ cản trở sự phát triển và phóng noãn của trứng.

Bác Hà nhận định, nhiều chị em PCOS có cơ địa dễ tăng cân, mệt mỏi, đầy bụng, hay stress kéo dài. Những yếu tố này làm cho đàm thấp ngày càng nặng, khí huyết ứ trệ, buồng trứng khó “làm việc” đúng chu kỳ. Vì vậy, nếu chỉ tập trung kích trứng mà không điều chỉnh nền tảng bên trong thì rất khó bền vững.

Các biểu hiện thường gặp ở chị em PCOS

Ở phòng khám, Bác Hà thường gặp chị em PCOS với những biểu hiện rất điển hình. Phổ biến nhất là kinh nguyệt thưa, có người 2–3 tháng mới có một lần, thậm chí nửa năm mới thấy kinh. Nhiều chị em than phiền kinh ít, màu sẫm, có cục, kèm đau bụng âm ỉ.

Ngoài ra, PCOS còn biểu hiện qua rối loạn rụng trứng, khó xác định ngày phóng noãn, thử que không lên hoặc lên rất yếu. Một số chị em có dấu hiệu tăng cân khó kiểm soát, nhiều mụn, rậm lông, da dầu – đây là biểu hiện của rối loạn nội tiết kéo dài.

Bác Hà luôn nhấn mạnh rằng, những biểu hiện này không tự nhiên xuất hiện, mà là kết quả của sự mất cân bằng âm dương – khí huyết trong thời gian dài. Nếu không điều chỉnh sớm, càng để lâu thì việc mang thai tự nhiên càng khó khăn.

Điều trị PCOS theo hướng nào để cân bằng nội tiết lâu dài?

Ở góc nhìn Đông y, mục tiêu điều trị PCOS không chỉ là “có trứng rụng”, mà là khôi phục lại sự điều hòa tự nhiên của cơ thể. Bác Hà thường chia hướng điều trị thành từng bước rõ ràng, đi từ gốc đến ngọn.

Trước hết là bổ thận – điều hòa thiên quý. Khi thận được bồi bổ đúng cách, trứng mới có nền tảng để phát triển khỏe mạnh. Tuy nhiên, Bác Hà luôn lưu ý, bổ thận không phải cứ dùng thuốc bổ là xong, mà cần phân biệt thận âm hư hay thận dương hư để điều chỉnh cho phù hợp.

Tiếp theo là sơ can, giải uất, điều hòa khí huyết. Rất nhiều chị em PCOS có yếu tố stress, lo lắng kéo dài. Bác Hà nhận định, nếu can khí không thông, dù có dùng thuốc tốt đến đâu, kinh nguyệt vẫn khó đều. Vì vậy, việc thư giãn tinh thần, ngủ đủ giấc và phối hợp các bài thuốc sơ can là vô cùng quan trọng.

Song song đó là kiện tỳ, hóa đàm, giảm tích trệ. Khi tỳ khỏe, đàm thấp sẽ giảm, cơ thể nhẹ nhàng hơn, buồng trứng cũng “thoáng” hơn để trứng phát triển. Bác Hà thường giải thích với chị em rằng, giảm đàm thấp cũng chính là nền tảng giúp nội tiết ổn định lâu dài.

Với những chị em mong muốn tăng cơ hội có thai tự nhiên, Bác Hà thường điều chỉnh bài thuốc theo từng giai đoạn chu kỳ kinh: giai đoạn sau sạch kinh giúp nuôi trứng, giai đoạn quanh rụng trứng hỗ trợ phóng noãn, giai đoạn sau rụng trứng dưỡng huyết, an thai sớm. Đây là cách làm thuận theo tự nhiên, giúp cơ thể tự khôi phục nhịp sinh học vốn có.

Lưu ý dành cho chị em PCOS

Bác Hà luôn nhắc chị em rằng, điều trị PCOS cần sự kiên trì và thấu hiểu cơ thể mình. Không nên nóng vội, càng không nên lạm dụng thuốc kích trứng khi nền tảng cơ thể chưa ổn định.

Chị em cần chú ý ăn uống điều độ, hạn chế đồ ngọt, đồ chiên rán, lạnh sống – những yếu tố dễ sinh đàm thấp. Duy trì vận động nhẹ nhàng, ngủ sớm, giữ tinh thần thư thái là phần không thể thiếu trong quá trình điều trị.

Đặc biệt, mỗi người có một cơ địa khác nhau, nên Bác Hà luôn khuyên chị em không tự ý dùng thuốc theo kinh nghiệm truyền miệng. Việc thăm khám và điều chỉnh bài thuốc phù hợp với từng giai đoạn là yếu tố quyết định hiệu quả lâu dài.

PCOS không phải là dấu chấm hết cho thiên chức làm mẹ. Ở góc nhìn Đông y, chỉ cần đi đúng hướng, kiên nhẫn điều hòa từ gốc, cơ thể sẽ dần hồi phục và cơ hội có thai tự nhiên sẽ đến một cách bền vững.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —