Bác Hà giải đáp DHEA-S cao gây rối loạn nội tiết, cản trở rụng trứng và thụ thai

Bác Hà gặp rất nhiều chị em tìm đến trong tâm trạng lo lắng, bối rối khi cầm trên tay kết quả xét nghiệm DHEA-S cao và được thông báo có nguy cơ rối loạn nội tiết, khó rụng trứng, thậm chí ảnh hưởng đến khả năng thụ thai. Có chị em đã mong con nhiều năm, có cháu còn rất trẻ nhưng chu kỳ kinh đã bắt đầu rối loạn. Bác Hà hiểu cảm giác hoang mang ấy, bởi khi liên quan đến nội tiết và sinh sản, chỉ một chỉ số bất thường cũng đủ khiến chị em mất ăn mất ngủ.

Dưới góc nhìn Đông y, Bác Hà luôn cho rằng DHEA-S cao không chỉ là một con số xét nghiệm, mà là biểu hiện của sự mất cân bằng sâu bên trong cơ thể. Hiểu đúng bản chất, nhìn đúng nguyên nhân thì mới có hướng điều chỉnh phù hợp, giúp chị em cải thiện khả năng rụng trứng và nuôi dưỡng thiên chức làm mẹ một cách tự nhiên, bền vững.

DHEA-S cao là gì và vì sao gây rối loạn nội tiết?

DHEA-S là một dạng hormon androgen, được sản sinh chủ yếu từ tuyến thượng thận. Khi chỉ số này tăng cao, cơ thể nữ giới sẽ có xu hướng “nam hóa” nội tiết, làm mất sự hài hòa vốn có giữa âm và dương. Theo nhận định của Bác Hà, đây chính là gốc rễ khiến trục nội tiết sinh sản bị xáo trộn.

Trong Đông y, hiện tượng này thường liên quan đến các chứng như thận âm hư, can uất hóa hỏa hoặc đàm thấp tích tụ lâu ngày. Khi can khí uất kết, khí huyết không thông; khi thận âm suy, âm không chế được dương, dương khí vượng lên sẽ sinh nội nhiệt. Nội nhiệt này lâu ngày sẽ hun đốt tân dịch, làm rối loạn quá trình sinh trưởng và phóng noãn của buồng trứng.

Bác Hà thường nhấn mạnh với chị em rằng, DHEA-S cao không tự nhiên mà xuất hiện. Nó là kết quả của quá trình stress kéo dài, thức khuya, ăn uống thất thường, lạm dụng thực phẩm nhiều đạm – béo – ngọt, hoặc dùng thuốc nội tiết không kiểm soát trong thời gian dài.

DHEA-S cao cản trở rụng trứng và thụ thai như thế nào?

Khi androgen tăng cao, sự phát triển của nang noãn sẽ bị ức chế. Nhiều cháu có nang trứng nhưng không trưởng thành, hoặc trứng phát triển dở dang rồi thoái hóa. Bác Hà gặp không ít trường hợp buồng trứng có nhiều nang nhỏ nhưng không có nang trội, chu kỳ kinh kéo dài hoặc vô kinh.

Theo Đông y, rụng trứng cần sự phối hợp nhịp nhàng của thận – can – tỳ. Thận chủ sinh dục, can chủ sơ tiết, tỳ chủ sinh huyết. DHEA-S cao thường đi kèm can khí uất và thận hư, khiến huyết không đủ, khí không thông, từ đó “noãn bất thành thục, kinh bất điều”. Đây là lý do khiến việc thụ thai trở nên khó khăn hơn.

Bác Hà luôn chia sẻ thật lòng với chị em rằng, nếu chỉ chăm chăm dùng thuốc kích trứng mà không điều chỉnh nền tảng nội tiết bên trong, thì hiệu quả sẽ không bền, thậm chí càng làm cơ thể mệt mỏi hơn.

Các biểu hiện thường gặp khi DHEA-S cao

Không phải chị em nào cũng có triệu chứng giống nhau, nhưng Bác Hà thường gặp các biểu hiện điển hình sau:

Chị em dễ bị rối loạn kinh nguyệt: kinh thưa, kinh ít, hoặc vô kinh kéo dài. Một số cháu có kinh nhưng chu kỳ rất thất thường, lúc sớm lúc muộn.

Nhiều chị em than phiền về tình trạng nổi mụn dai dẳng, da dầu, rậm lông, tóc rụng nhiều. Đây là biểu hiện ngoại vi của androgen tăng cao mà Bác Hà nhìn vào là có thể nghi ngờ ngay đến mất cân bằng nội tiết.

Bên cạnh đó, cơ thể thường nóng trong, dễ cáu gắt, mất ngủ, hay mệt mỏi, đau lưng mỏi gối. Với Đông y, đây là dấu hiệu thận âm hư và can hỏa vượng – nền tảng sinh bệnh rất rõ ràng.

Cách cải thiện DHEA-S cao theo góc nhìn Đông y

Bác Hà luôn nhấn mạnh rằng, điều chỉnh DHEA-S cao không phải là “hạ chỉ số cho nhanh”, mà là khôi phục lại sự cân bằng âm dương – khí huyết trong cơ thể.

Trước hết, cần chú trọng dưỡng thận âm. Khi thận âm đầy đủ, dương khí sẽ được chế ước, nội tiết tự nhiên ổn định hơn. Trong Đông y, việc này thường đi kèm với phép tư âm, bổ thận, kết hợp thanh hư nhiệt.

Song song, phải sơ can giải uất. Bác Hà nhận thấy rất nhiều chị em hiếm muộn có yếu tố tâm lý nặng nề, lo nghĩ nhiều, áp lực con cái đè nén. Can uất không giải, thì nội tiết khó mà yên. Việc điều hòa cảm xúc, ngủ sớm, giảm căng thẳng là điều Bác Hà luôn nhắc đi nhắc lại.

Chế độ ăn uống cũng đóng vai trò quan trọng. Chị em nên giảm đồ cay nóng, chiên rán, ngọt béo; tăng thực phẩm thanh mát, dễ tiêu. Ăn uống điều độ giúp tỳ vị khỏe, sinh huyết tốt, từ đó nuôi dưỡng buồng trứng.

Bác Hà cũng lưu ý rằng, việc dùng bài thuốc Đông y cần cá thể hóa. Mỗi người một cơ địa, một căn nguyên, không thể áp dụng chung một toa thuốc cho tất cả.

Lưu ý dành cho chị em có DHEA-S cao

Bác Hà mong chị em đừng quá hoảng sợ khi thấy chỉ số DHEA-S cao. Hoảng loạn chỉ làm can khí uất thêm, bệnh càng khó lui.

Không tự ý dùng thuốc nội tiết hoặc các sản phẩm quảng cáo “hạ androgen nhanh”. Những can thiệp nóng vội có thể khiến nội tiết rối loạn nặng hơn về lâu dài.

Hãy kiên trì, lắng nghe cơ thể và lựa chọn hướng điều trị phù hợp với thể trạng của mình. Đông y không đi đường tắt, nhưng là con đường bền, giúp chị em không chỉ mong con mà còn khỏe từ bên trong.

Bác Hà luôn tin rằng, khi cơ thể được điều hòa đúng cách, thiên chức làm mẹ sẽ đến vào thời điểm thích hợp nhất.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —