Bác Hà giải đáp nguy cơ thai ngoài tử cung sau IUI/IVF và cách phát hiện sớm

Trong Đông y, việc mang thai là sự kết hợp hài hòa của thận khí sung túc, can khí điều đạt và huyết mạch lưu thông thông suốt. Khi phải can thiệp IUI hay IVF, nghĩa là cơ thể đã có những khó khăn nhất định về sinh sản. Bác Hà luôn nhấn mạnh rằng, nếu không nhìn lại và điều chỉnh căn nguyên bên trong, thì dù kỹ thuật hiện đại đến đâu, nguy cơ bất thường thai kỳ – trong đó có thai ngoài tử cung – vẫn có thể xảy ra.

Nguyên nhân nguy cơ thai ngoài tử cung sau IUI/IVF theo góc nhìn Đông y

Dưới góc độ Đông y, Bác Hà nhận định nguyên nhân sâu xa của thai ngoài tử cung thường nằm ở sự ứ trệ khí huyết và tổn thương chức năng tạng thận – can – tỳ. Nhiều chị em trước khi làm IUI/IVF đã có tiền sử viêm nhiễm phụ khoa, tắc vòi trứng, phẫu thuật vùng bụng dưới hoặc sảy thai nhiều lần. Những yếu tố này khiến kinh lạc vùng hạ tiêu bị bế tắc, huyết không lưu thông, thai khó di chuyển thuận lợi về tử cung.

Bác Hà thường giải thích cho chị em rằng: vòi trứng trong Đông y không chỉ là “đường dẫn” cơ học, mà còn phụ thuộc rất lớn vào khí hóa của thận và sự nhu dưỡng của huyết. Khi thận khí hư, huyết hàn hoặc huyết ứ, khả năng co bóp và dẫn truyền của vòi trứng suy giảm. Dù phôi được đưa vào bằng kỹ thuật IUI hay IVF, nếu môi trường khí huyết không thuận, thai vẫn có thể làm tổ sai vị trí.

Thêm vào đó, áp lực tâm lý kéo dài, lo lắng quá mức sau chuyển phôi cũng khiến can khí uất kết. Can chủ sơ tiết, khi can khí không thông, huyết dễ ứ trệ. Bác Hà gặp không ít chị em vì quá căng thẳng mà kinh mạch rối loạn, làm tăng nguy cơ thai ngoài tử cung trong giai đoạn sớm.

Các biểu hiện thường gặp cần cảnh giác sớm

Bác Hà luôn nhắc chị em rằng, thai ngoài tử cung ở giai đoạn đầu thường rất “im lặng”, dễ nhầm với thai bình thường. Tuy nhiên, cơ thể vẫn có những tín hiệu cảnh báo nếu mình lắng nghe kỹ. Theo kinh nghiệm lâm sàng Đông y của Bác Hà, những biểu hiện thường gặp bao gồm đau âm ỉ vùng bụng dưới, đau lệch một bên, cảm giác tức nặng vùng hạ vị.

Ngoài ra, chị em có thể thấy ra huyết âm đạo ít, màu sẫm, kéo dài nhiều ngày. Trong Đông y, đây là dấu hiệu huyết ứ chưa được giải trừ. Một số trường hợp kèm theo mệt mỏi, chóng mặt, sắc mặt nhợt nhạt, cho thấy khí huyết đang suy yếu.

Bác Hà cũng lưu ý rằng, nếu sau IUI/IVF mà chỉ số beta hCG tăng chậm, kèm đau bụng hoặc ra huyết bất thường, chị em tuyệt đối không nên chủ quan. Đây có thể là biểu hiện sớm của thai ngoài tử cung, cần được theo dõi sát.

Cách cải thiện và hỗ trợ phòng ngừa theo Đông y

Theo quan điểm của Bác Hà, cải thiện nguy cơ thai ngoài tử cung không chỉ là xử lý khi đã có thai, mà cần bắt đầu từ việc điều hòa cơ thể trước và sau IUI/IVF. Đông y chú trọng “trị bản”, tức là điều chỉnh căn nguyên khí huyết và tạng phủ.

Trước hết, cần chú trọng bổ thận – dưỡng huyết – hành khí. Khi thận khí đầy đủ, tử cung và vòi trứng mới có đủ lực để nâng đỡ và dẫn truyền thai. Bác Hà thường khuyên chị em kết hợp chế độ sinh hoạt điều độ, ngủ đủ giấc, tránh thức khuya để không làm hao tổn thận khí.

Bên cạnh đó, việc hoạt huyết, hóa ứ nhẹ nhàng cũng rất quan trọng, nhất là với chị em có tiền sử viêm nhiễm, phẫu thuật hoặc thai lưu. Tuy nhiên, Bác Hà luôn nhấn mạnh rằng, mọi can thiệp bằng thuốc Đông y cần được cá nhân hóa, tránh tự ý dùng thuốc khi đang nghi ngờ có thai.

Về tâm lý, Bác Hà nhận thấy khi chị em giữ được tinh thần thư thái, can khí điều hòa thì khả năng thích nghi của cơ thể tốt hơn rất nhiều. Những biện pháp như xoa bóp vùng bụng dưới, tập thở sâu, thiền nhẹ nhàng cũng góp phần hỗ trợ khí huyết lưu thông.

Lưu ý dành cho chị em sau IUI/IVF

Bác Hà mong chị em hiểu rằng, phát hiện sớm là yếu tố then chốt để tránh biến chứng nguy hiểm của thai ngoài tử cung. Sau IUI hoặc IVF, chị em cần tuân thủ lịch theo dõi y tế, siêu âm và xét nghiệm đúng hẹn. Khi có bất kỳ dấu hiệu đau bụng, ra huyết bất thường nào, dù nhẹ, cũng nên đi kiểm tra ngay.

Về mặt Đông y, Bác Hà khuyên chị em không nên quá lạm dụng thuốc bổ khi chưa có chỉ định rõ ràng. Bổ sai cách có thể gây trệ khí, ứ huyết, phản tác dụng. Thay vào đó, hãy ưu tiên ăn uống ấm nóng, dễ tiêu, tránh đồ lạnh, sống trong giai đoạn đầu thai kỳ.

Quan trọng hơn cả, Bác Hà rất đồng cảm với tâm lý lo lắng, hồi hộp của chị em sau hành trình tìm con nhiều gian nan. Tuy nhiên, chính sự bình tĩnh và lắng nghe cơ thể sẽ giúp chị em nhận ra những dấu hiệu bất thường sớm nhất. Đông y luôn coi trọng sự hài hòa giữa thân và tâm, bởi khi tâm an thì khí huyết mới thông, thai mới yên.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —