Bác Hà giải đáp: Nguyên nhân gây lạnh sống lưng, nửa người dưới rét buốt, sáng dậy mệt rã rời

Bác Hà gặp rất nhiều chị em than phiền rằng: không sốt, không viêm, xét nghiệm Tây y “chưa ra bệnh”, nhưng cơ thể thì lúc nào cũng mệt, lạnh từ trong xương lạnh ra. Đặc biệt là lạnh sống lưng, lạnh bụng dưới, lạnh mông – đùi, kèm theo cảm giác rã rời ngay từ lúc mới ngủ dậy. Với Đông y, đây không phải chuyện nhỏ, mà là dấu hiệu cho thấy gốc khí huyết và Thận đang suy yếu rõ rệt.

Lạnh sống lưng – dấu hiệu Thận dương suy, hàn khí chiếm ưu thế

Theo Đông y, Thận chủ lưng, chủ hạ tiêu, chủ sinh dục và nội tiết. Khi Thận dương đầy đủ, dương khí sẽ như ngọn lửa sưởi ấm toàn bộ phần dưới cơ thể. Nhưng khi Thận dương suy:

• Dương khí không đủ để ôn ấm → hàn sinh ra
• Hàn tụ ở đâu → đau và lạnh ở đó

Vì vậy, cảm giác lạnh chạy dọc sống lưng, lạnh vùng thắt lưng không đơn thuần là “nhiễm lạnh”, mà là biểu hiện của nội hàn. Bác Hà thường nói với chị em rằng: “Lạnh từ ngoài vào thì dễ đuổi, lạnh từ Thận mà ra thì phải dưỡng từ gốc.”

Nửa người dưới lúc nào cũng rét – hạ tiêu hàn, tử cung không được sưởi ấm

Nửa người dưới trong Đông y thuộc hạ tiêu, liên quan mật thiết tới Thận – Can – tử cung – buồng trứng. Khi hạ tiêu bị hàn:

• Bụng dưới lạnh, sờ vào thấy mát tay
• Mông, đùi, bàn chân dễ lạnh hơn người khác
• Dễ đau bụng kinh, sợ lạnh khi tới kỳ

Bác Hà nhận thấy rất nhiều chị em trẻ, chưa sinh nở nhưng đã có biểu hiện tử cung lạnh. Nguyên nhân không chỉ do ăn uống đồ lạnh, mà sâu xa hơn là do Thận khí yếu, khí huyết không đủ để nuôi dưỡng hạ tiêu.

Sáng ngủ dậy mệt rã rời – khí huyết không được phục hồi ban đêm

Rất nhiều người lầm tưởng rằng chỉ cần ngủ đủ giờ là sẽ khỏe. Nhưng Đông y nhìn sâu hơn: ngủ là để khí huyết quy về nuôi tạng phủ. Nếu sáng dậy vẫn mệt, chứng tỏ:

• Tỳ yếu → sinh khí huyết kém
• Thận yếu → không tàng tinh, không giữ được năng lượng
• Can khí uất → khí không thông, huyết không nuôi được cơ thể

Bác Hà hay chia sẻ rằng: “Người khỏe là người ngủ dậy thấy người ấm, nhẹ và có lực. Ngủ dậy mà lạnh, mệt, nặng người thì gốc đã suy.”

Đây có phải bệnh phụ khoa không?

Câu trả lời của Bác Hà là: chưa hẳn là bệnh, nhưng là nền tảng dễ sinh bệnh.

Khi Thận hư – hàn tích – khí huyết kém kéo dài, cơ thể rất dễ dẫn tới:

• Kinh nguyệt ít, chậm, hoặc không đều
• Khí hư nhiều, loãng, lạnh
• Đau bụng kinh âm ỉ, dai dẳng
• Khó đậu thai hoặc cơ thể yếu dù còn trẻ

Đông y không đợi đến khi “ra bệnh” mới chữa, mà nhìn thấy mất cân bằng để điều chỉnh sớm. Bác Hà luôn nhấn mạnh: “Phụ khoa muốn khỏe, trước hết Thận phải ấm, khí huyết phải đủ.”

Nhận định của Bác Hà: đừng chữa ngọn khi gốc đang suy

Với những biểu hiện như lạnh sống lưng, hạ thân lạnh, sáng dậy mệt mỏi, nếu chỉ chăm chăm tìm thuốc bổ hay thuốc phụ khoa thì rất dễ bổ sai – chữa lệch. Điều cần thiết là:

• Ôn Thận, nâng dương khí
• Kiện Tỳ để sinh khí huyết
• Làm ấm hạ tiêu, thông khí huyết vùng dưới

Bác Hà hiểu rằng nhiều chị em âm thầm chịu đựng, nghĩ mình còn trẻ nên “chắc không sao”. Nhưng cơ thể không nói dối. Những cảm giác lạnh và mệt mỏi ấy chính là lời nhắc nhở rất sớm.

Nếu được lắng nghe và điều chỉnh đúng cách, cơ thể sẽ dần ấm lên, khỏe hơn từ bên trong – đó mới là nền tảng bền vững cho sức khỏe phụ nữ.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —