Chị em thân mến, 🌿

Bài thuốc mà chị em nhắc tới gồm Hoài sơn, Bách hợp, Hạnh nhân ngọt, Quả lê, Hạt sen, Tuyết nhĩ và Phục linh trắng — đây là nhóm vị thuốc có tính bổ dưỡng, thanh phế, nhuận tỳ và an thần nhẹ, thường được dân gian sử dụng để làm mát phổi, giúp ngủ ngon, tăng cường sức khỏe và hỗ trợ tiêu hóa.

Dưới góc nhìn của Đông y, từng vị trong bài này đều có đặc tính riêng mà mẹ đang cho con bú cần hiểu rõ trước khi dùng:

🌿 Hoài sơn có tác dụng kiện tỳ, ích khí, giúp tăng sức tiêu hóa và nâng cao sức đề kháng. Vị này dùng được cho phụ nữ sau sinh, đặc biệt là người mệt mỏi, tiêu hóa kém.

🌸 Bách hợp giúp dưỡng âm, an thần, nhưng vì tính hơi hàn nên nếu chị em dễ lạnh bụng, đi ngoài phân lỏng thì chỉ nên dùng lượng nhỏ.

🌰 Hạnh nhân ngọt có tác dụng nhuận phế, giảm ho, song chứa amygdalin – một hoạt chất nếu dùng nhiều có thể gây kích ứng nhẹ, vì thế phụ nữ cho con bú chỉ nên dùng lượng vừa phải, không nên uống hàng ngày.

🍐 Quả lê thanh nhiệt, mát phổi, nhưng vì có tính mát nên nếu sữa loãng, hay lạnh bụng thì chị em nên nấu chín kỹ, không ăn sống để tránh ảnh hưởng tiêu hóa và chất lượng sữa.

🌼 Hạt sen và tuyết nhĩ đều giúp an thần, dưỡng âm, cải thiện giấc ngủ, rất tốt cho phụ nữ sau sinh thường xuyên mệt mỏi, mất ngủ.

🍄 Phục linh trắng giúp lợi thủy, kiện tỳ, giảm phù nề nhẹ, an toàn khi dùng đúng liều lượng.

💧 Như vậy, nếu chị em nấu hỗn hợp này để uống 1–2 lần/tuần, dùng khi còn ấm, không uống lạnh và không thay thế hoàn toàn nước lọc hằng ngày thì có thể sử dụng được trong thời gian cho con bú.
Ngược lại, nếu uống quá thường xuyên hoặc uống lạnh, có thể khiến tỳ vị bị hàn, ảnh hưởng đến khả năng tiết sữa và hệ tiêu hóa của cả mẹ lẫn bé.

Bác Hà hiểu rằng thời kỳ sau sinh, cơ thể người mẹ rất nhạy cảm, nên mọi thực phẩm dù là bổ dưỡng cũng cần dùng đúng cách.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —

Chị em thân mến, công thức “Bổ khí dưỡng huyết, kiện tỳ sinh khí” với táo tươi và táo đỏ là một bài uống dân dã nhưng lại mang tinh thần của Đông y rất rõ ràng. Táo đỏ giúp dưỡng huyết, an thần, bổ tỳ vị; táo tươi lại sinh tân, kiện khí, hỗ trợ tiêu hóa. Hai vị này kết hợp sẽ giúp cơ thể cân bằng hơn, nhất là với những người hay mệt mỏi, da tái nhợt hay khó ngủ.

Trường hợp huyết áp thấp, hay chóng mặt, tay chân lạnh có nên dùng hằng ngày?

Bác Hà hiểu cảm giác của chị em khi hay hoa mắt, tay chân lạnh, người yếu, đặc biệt là vào sáng sớm hoặc khi thay đổi thời tiết. Với những biểu hiện như vậy, cơ thể thường thuộc thể “khí huyết lưỡng hư” – tức là khí yếu không đủ nâng đỡ, huyết lại kém nuôi dưỡng. Khi đó, việc dùng táo đỏ kết hợp táo tươi là khá phù hợp. Tuy nhiên, Bác Hà khuyên chị em nên uống với lượng vừa phải – mỗi ngày khoảng 3–5 quả táo đỏ cùng 1 quả táo tươi nấu nước, chia làm 1–2 lần uống, không nên uống thay nước lọc cả ngày.

Uống lâu có nóng trong người không?

Theo Đông y, táo đỏ vị ngọt, tính ôn. Nếu chị em dùng lượng nhiều hoặc cơ địa thiên về “nhiệt” (hay bốc hỏa, nổi mụn, táo bón…) thì uống lâu ngày có thể gây cảm giác nóng nhẹ hoặc đầy bụng. Ngược lại, nếu thuộc thể “hàn” – tay chân lạnh, sắc mặt nhợt, hay mệt, dễ rối loạn tiêu hóa do tỳ vị yếu – thì bài này lại giúp điều hòa, làm ấm trung tiêu, kích thích tiêu hóa tốt hơn.

Cách dùng đúng để vừa bổ vừa không gây khó chịu

Chị em có thể nấu ấm nhẹ cùng vài lát cam thảo hoặc gừng tươi, sẽ giúp điều hòa vị ngọt của táo và hỗ trợ tiêu hóa. Không nên cho đường, đặc biệt là đường phèn, vì dễ sinh đàm, gây đầy bụng. Nếu đang trong giai đoạn hành kinh, có thể giảm lượng táo đỏ để tránh cảm giác ứ trệ, còn sau kỳ kinh thì nên duy trì đều để bổ khí huyết.

Những lưu ý nhỏ từ Bác Hà

– Chị em có cơ địa dễ nổi mụn, hay bị nóng trong thì chỉ nên uống 2–3 lần/tuần.
– Nếu đang bị đầy hơi, khó tiêu thì nên dừng vài ngày để tỳ vị được nghỉ ngơi.
– Người bị tiểu đường hoặc tăng đường huyết nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng thường xuyên.
– Nên kết hợp chế độ ăn đủ chất, ngủ sớm và vận động nhẹ để cơ thể tự sinh khí huyết, không phụ thuộc hoàn toàn vào thức uống bổ dưỡng.

Bác Hà vẫn thường nhấn mạnh rằng, bất cứ bài uống hay món ăn bổ dưỡng nào cũng chỉ phát huy hiệu quả khi dùng đúng người, đúng lượng và đúng thời điểm. Đừng vì thấy đơn giản mà dùng tùy tiện nhé chị em!

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —

🍃 Mỗi sợi tóc bạc không chỉ là dấu vết của thời gian, mà còn là tiếng thở dài của thận và huyết. Theo Đông y, thận là gốc của cơ thể – nơi tàng trữ tinh, mà tinh lại sinh huyết; can tàng huyết, huyết lại nuôi dưỡng da, lông và tóc. Khi gan thận yếu, tinh huyết không đủ, tóc sẽ sớm bạc, khô xơ, yếu và dễ gãy rụng. Bác Hà thấy nhiều chị em loay hoay tìm dầu gội, thuốc bôi, mà quên mất rằng tóc cần được nuôi dưỡng từ bên trong – nơi khởi nguồn của sự sống.

Đông y nhìn tóc bạc sớm ra sao?

Theo kinh nghiệm của Bác Hà, tóc bạc sớm thường không đơn giản chỉ là chuyện thẩm mỹ. Đó là dấu hiệu báo hiệu gan thận đang “mệt”, huyết và tinh chưa đủ sung túc. Khi tinh huyết suy, tóc – vốn được nuôi bằng huyết – sẽ mất đi độ bóng, đen và sức sống. Đông y gọi hiện tượng này là “huyết hư, thận hư, tinh suy”.

Bác Hà luôn khuyên chị em, muốn giữ mái tóc đen bóng, mềm mượt, hãy bắt đầu từ việc dưỡng can, bổ thận và làm đầy tinh huyết. Tóc chính là tấm gương phản chiếu nội tạng – gan thận khỏe thì tóc mới khỏe, da mới sáng, tinh thần mới tươi.

Công thức “Trà Đen Tóc” – Dưỡng từ gốc, đẹp từ bên trong

🌿 Bác Hà chia sẻ với chị em một công thức rất dễ làm, gọi vui là “Trà Đen Tóc” – thứ trà vừa nhẹ nhàng, vừa nuôi dưỡng tinh huyết mỗi ngày:

• 5g đậu đen – bổ thận, lợi thủy, dưỡng huyết.
• 5g kỷ tử – dưỡng can, ích tinh, sáng mắt, giúp huyết lưu thông.
• 5g hoài sơn – kiện tỳ, bổ thận, sinh tinh dưỡng huyết.

Ba vị thuốc này hòa quyện với nhau như một “tam giác vàng” trong Đông y – vừa bổ can thận, vừa dưỡng huyết sinh tinh. Chị em chỉ cần hãm như trà, uống ấm mỗi ngày, kiên trì 7 ngày liên tục. Mỗi ngụm trà là một lần tiếp thêm sinh khí cho gan thận, để tóc được nuôi dưỡng từ gốc, đen dần lên, bớt gãy rụng, da dẻ cũng sáng mịn hơn.

Vì sao nên nuôi tóc bằng trà thảo mộc?

Bác Hà luôn tâm niệm, Đông y không chạy theo tốc độ, mà chú trọng sự cân bằng. Một ấm trà nhỏ, nhưng nuôi dưỡng cả cơ thể – giúp chị em an thần, dưỡng khí, bổ huyết mà không lo tác dụng phụ. So với việc dùng mỹ phẩm bên ngoài, chăm sóc tóc bằng trà thảo mộc là cách tự nhiên, bền vững và an toàn hơn.

Đừng vội mong kết quả sau vài ngày, vì tóc cũng như cây, cần thời gian để hấp thu dưỡng chất. Khi tinh huyết đầy, tóc sẽ tự biết “đường” mà đen lại thôi.

Đôi lời của Bác Hà gửi chị em 🍵

Tóc bạc, tóc yếu hay da sạm không chỉ là chuyện bên ngoài, mà là tiếng nói của cơ thể muốn được quan tâm. Bác Hà mong rằng, mỗi chị em hãy dành cho mình chút thời gian nhỏ mỗi ngày – pha một ấm trà ấm, hít thở sâu, để cơ thể được nuôi dưỡng thật sự từ bên trong. Khi tâm an, huyết thuận, thận khỏe – mái tóc sẽ tự nhiên đen mượt, tươi trẻ như chính tinh thần của chị em vậy.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —

Chị em thân mến, trong những ngày “đèn đỏ”, cơ thể người phụ nữ có nhiều thay đổi – không chỉ là sự thoát huyết ở tử cung mà còn là giai đoạn âm dương trong cơ thể có phần mất cân bằng. Đông y cho rằng, khi hành kinh, khí huyết đang hư, vệ khí yếu nên cơ thể dễ bị phong – hàn – thấp tà xâm nhập, đặc biệt là vùng kín. Nếu không biết cách chăm sóc, rất dễ dẫn đến các tình trạng viêm nhiễm phụ khoa, rối loạn kinh nguyệt hay đau bụng kinh kéo dài.

Bác Hà luôn nhắc chị em rằng: “Trong những ngày này, cơ thể mình cần được yêu thương, giữ ấm và chăm sóc kỹ lưỡng hơn bất kỳ thời điểm nào khác”.

Vệ sinh vùng kín đúng cách trong ngày “đèn đỏ”

🩸 1. Thay băng vệ sinh thường xuyên
Chị em nên thay băng khoảng 4 tiếng/lần, ngay cả khi lượng kinh ít. Việc để băng quá lâu khiến vi khuẩn phát triển mạnh trong môi trường ẩm ướt, dễ gây viêm nhiễm.

🫧 2. Rửa vùng kín nhẹ nhàng, đúng cách
Nên sử dụng nước ấm sạch, rửa nhẹ tay theo hướng từ trước ra sau. Tuyệt đối không thụt rửa sâu hoặc dùng dung dịch có mùi thơm nồng. Nếu muốn dùng dung dịch vệ sinh, chị em nên chọn loại dịu nhẹ, có độ pH phù hợp, giúp cân bằng môi trường âm đạo.

💨 3. Giữ vùng kín khô thoáng
Sau khi vệ sinh, cần lau nhẹ bằng khăn mềm, khô và sạch. Mặc quần lót cotton thoáng khí, tránh quần bó sát.

Những điều nên tránh trong kỳ kinh

🌧️ Không tắm nước lạnh, không ngâm mình lâu
Theo Đông y, nước lạnh có thể khiến hàn khí xâm nhập qua da, đặc biệt là vùng hạ tiêu – ảnh hưởng đến tử cung, làm khí huyết ứ trệ, dẫn tới đau bụng kinh hoặc rong kinh.

🔥 Không uống đồ lạnh, tránh thức khuya
Cả hai điều này đều khiến khí huyết lưu thông kém. Thay vào đó, Bác Hà khuyên chị em nên dùng nước ấm, có thể pha thêm vài lát gừng tươi giúp làm ấm tỳ vị, hỗ trợ giảm đau bụng kinh.

🛋️ Hạn chế vận động mạnh và quan hệ
Trong kỳ hành kinh, cổ tử cung mở rộng hơn, nếu quan hệ hoặc vận động quá mạnh có thể khiến vi khuẩn dễ xâm nhập, tăng nguy cơ viêm nhiễm vùng kín.

Dưỡng sinh trong kỳ kinh để cơ thể hồi phục nhanh

🍵 Ăn uống đủ dinh dưỡng
Chị em nên bổ sung các món giúp bổ huyết, kiện tỳ như cháo gạo lứt, canh rau ngót, thịt bò, trứng gà…
Trong Đông y, những thực phẩm như đương quy, ích mẫu, xuyên khung thường được dùng trong các bài thuốc giúp lưu thông khí huyết, giảm đau bụng kinh, điều hòa kinh nguyệt.

Bác Hà có chia sẻ chi tiết hơn trong bài viết 5 huyệt đạo Đông y giúp chị em giảm đau bụng kinh hiệu quả
– chị em có thể tham khảo để tự chăm sóc tại nhà an toàn.

🧘‍♀️ Giữ tinh thần thư giãn
Căng thẳng sẽ khiến khí huyết uất kết, làm cơn đau bụng kinh nặng hơn. Chị em có thể tập hít thở sâu, nghe nhạc nhẹ, hoặc xoa bụng dưới bằng tay ấm để khí huyết lưu thông.

Khi nào nên đi khám?

Nếu chị em thấy xuất hiện các dấu hiệu như: mùi hôi vùng kín, ngứa ngáy, dịch bất thường, đau bụng dữ dội hoặc hành kinh kéo dài… thì nên chủ động thăm khám sớm để được hướng dẫn chăm sóc đúng.
Bác Hà từng gặp nhiều trường hợp chị em chủ quan, để viêm nhiễm kéo dài mới đến khám, dẫn tới viêm loét cổ tử cung hoặc rối loạn kinh nguyệt khó hồi phục.

Lời khuyên của Bác Hà

Chăm sóc vùng kín trong ngày “đèn đỏ” không chỉ là giữ vệ sinh, mà còn là cách chị em nuôi dưỡng sức khỏe sinh sản lâu dài. Mỗi chu kỳ là một “tín hiệu” của cơ thể – nếu biết lắng nghe, chị em sẽ hiểu hơn về chính mình và phòng tránh được nhiều rắc rối sau này.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —

Gần đây, nhiều chị em truyền tai nhau rằng rửa vùng kín bằng nước lá trà xanh có thể giúp “giải quyết” tình trạng viêm nhiễm phụ khoa. Bác Hà hiểu tâm lý lo lắng và mong muốn tìm giải pháp tự nhiên của chị em, tuy nhiên, không phải cách dân gian nào cũng thật sự an toàn nếu áp dụng sai.

Tác dụng của lá trà xanh theo góc nhìn Đông y

Trong Đông y, lá trà xanh có vị chát, tính hàn, tác dụng thanh nhiệt, giải độc, tiêu viêm nhẹ và giúp làm se niêm mạc. Nhờ những đặc tính này, trà xanh thường được dùng ngoài da để hỗ trợ giảm viêm, ngứa, đặc biệt là trong các trường hợp da bị mẩn đỏ, rôm sảy hay viêm nhẹ.

Bác Hà nhận thấy, khi dùng đúng cách, nước lá trà xanh có thể hỗ trợ làm sạch vùng kín nhẹ nhàng, giảm bớt cảm giác khó chịu do ngứa rát tạm thời. Tuy nhiên, điều quan trọng là cách dùng, tần suất và cơ địa mỗi người đều khác nhau. Nếu dùng không đúng, lợi chưa thấy mà hại đã đến.

Nguy cơ tiềm ẩn khi lạm dụng nước lá trà xanh

Nhiều chị em nghĩ rằng lá trà xanh lành tính nên càng dùng nhiều càng tốt. Nhưng Bác Hà muốn nhấn mạnh rằng, vùng kín là khu vực rất nhạy cảm, có hệ vi sinh và độ pH đặc trưng để bảo vệ tự nhiên. Khi rửa thường xuyên bằng nước có tính chát như trà xanh, môi trường âm đạo dễ bị mất cân bằng, vi khuẩn có lợi bị tiêu diệt, tạo điều kiện cho nấm và vi khuẩn có hại phát triển.

Bên cạnh đó, nếu lá trà xanh không được rửa sạch, còn tồn dư thuốc trừ sâu hoặc nấu không đúng cách, nước có thể chứa tạp chất gây kích ứng, viêm ngược, hoặc bỏng rát vùng kín.

Dùng trà xanh sao cho đúng cách

Nếu chị em vẫn muốn sử dụng lá trà xanh, Bác Hà gợi ý nên thực hiện đúng cách để giảm nguy cơ kích ứng:

• Chỉ nên dùng lá trà xanh tươi, rửa thật sạch, đun sôi kỹ ít nhất 5–10 phút.
• Để nước nguội ấm, không dùng nước quá nóng để rửa.
• Không ngâm vùng kín trong nước trà xanh, chỉ nên rửa nhẹ bên ngoài.
• Không dùng quá 1–2 lần/tuần và không thay thế dung dịch vệ sinh phụ nữ hàng ngày.
• Nếu có dấu hiệu ngứa, rát, khí hư bất thường – nên đi khám sớm để xác định nguyên nhân chứ không nên tự xử lý tại nhà.

Góc nhìn Đông y trong chăm sóc vùng kín

Theo Đông y, các chứng viêm nhiễm phụ khoa thường liên quan tới tình trạng “thấp nhiệt hạ tiêu”, tức là cơ thể tích tụ nhiệt và ẩm ở vùng dưới, khiến khí huyết không điều hòa. Vì vậy, thay vì chỉ rửa ngoài da, chị em cần điều chỉnh cả bên trong – từ việc ăn uống, nghỉ ngơi, giữ tinh thần thư thái đến hỗ trợ cơ thể điều hòa khí huyết và tăng sức đề kháng vùng kín.

Bác Hà thường khuyên chị em nên:

• Ăn nhiều rau xanh, hoa quả tươi, uống đủ nước.
• Hạn chế đồ cay nóng, rượu bia, đồ chiên rán.
• Giữ vùng kín luôn khô thoáng, thay quần lót thường xuyên.
• Không tự ý đặt thuốc hay dùng mẹo dân gian khi chưa có chỉ định.

Nếu chị em muốn tìm hiểu kỹ hơn về các vấn đề viêm nhiễm phụ khoa và cách chăm sóc vùng kín an toàn theo Đông y, có thể đọc thêm chia sẻ của Bác Hà tại đây: Viêm âm đạo do nấm Candida.

Bác Hà chia sẻ đôi lời

Bác Hà luôn hiểu rằng, phụ nữ mình đôi khi ngại ngùng khi nói về vùng kín, nên thường tự tìm các cách dân gian để “tự chữa”. Tuy nhiên, mỗi cơ địa khác nhau, nên điều phù hợp với người này chưa chắc đã tốt cho người khác. Vì thế, chị em đừng chủ quan nhé, hãy lắng nghe cơ thể mình và khi thấy dấu hiệu bất thường, hãy tìm đến người có chuyên môn để được hướng dẫn an toàn.

Chăm sóc vùng kín đúng cách không chỉ giúp phòng tránh viêm nhiễm mà còn giúp giữ gìn sự tự tin, thoải mái trong cuộc sống hằng ngày.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —

Bác Hà gặp rất nhiều chị em, đặc biệt là các bạn trẻ mới mười tám đôi mươi, có thói quen dùng vòi xịt mạnh mỗi lần vệ sinh vùng kín. Cháu cũng giống như nhiều người khác, nghĩ rằng càng rửa mạnh thì càng sạch, nhưng thật ra đây là một hiểu lầm rất phổ biến và nguy hiểm.

Vùng kín của phụ nữ theo quan điểm Đông y là “âm trung chi âm” – phần âm sâu nhất của cơ thể, cần được giữ ấm, mềm mại và ẩm vừa phải. Khi dùng vòi xịt mạnh, áp lực nước lớn sẽ làm tổn thương niêm mạc mỏng manh của âm đạo. Nghiêm trọng hơn, nó có thể rửa trôi lớp vi khuẩn có lợi – hay còn gọi là “quân bảo vệ tự nhiên”, giúp cân bằng độ pH và ngăn vi khuẩn, nấm xâm nhập.

Một khi “hàng rào bảo vệ” này bị phá vỡ, môi trường âm đạo dễ rơi vào trạng thái mất cân bằng âm dương, dẫn đến ẩm thấp, khí trệ – đó chính là điều kiện thuận lợi cho nấm Candida và vi khuẩn tạp phát triển trở lại. Đây cũng là lý do vì sao chị em thường thấy nấm tái phát dù đã điều trị nhiều lần bằng thuốc.

Thói quen sai lầm khiến nấm phụ khoa tái đi tái lại

Theo kinh nghiệm lâm sàng của Bác Hà, ngoài việc dùng vòi xịt mạnh, có nhiều thói quen tưởng vô hại lại là “ngòi nổ” khiến vùng kín viêm nhiễm kéo dài:

• Dùng dung dịch vệ sinh có mùi thơm nồng, chứa nhiều hóa chất tẩy mạnh.
• Rửa quá nhiều lần trong ngày, đặc biệt là trong kỳ kinh nguyệt.
• Thụt rửa sâu vào âm đạo, nghĩ rằng làm vậy sẽ “sạch tận gốc”.
• Mặc quần bó, quần ẩm hoặc không thay đồ lót thường xuyên.
• Dùng xà phòng, sữa tắm để rửa vùng kín.

Những hành động này đều khiến môi trường âm đạo bị rối loạn, dễ sinh ẩm thấp và tích nhiệt – theo Đông y, đây chính là căn nguyên gây nấm và khí hư hôi ngứa.

Hướng dẫn vệ sinh vùng kín đúng cách – an toàn và phòng tái phát

Vệ sinh đúng cách là bước đầu tiên và quan trọng nhất để phòng nấm tái phát. Bác Hà luôn khuyên chị em nên chăm sóc vùng kín như chăm sóc làn da nhạy cảm nhất trên cơ thể, nhẹ nhàng mà đúng cách:

• Chỉ rửa bên ngoài, không thụt sâu vào âm đạo.
• Dùng nước sạch hoặc nước ấm pha với các loại thảo dược có tính sát khuẩn nhẹ như trầu không, lá chè xanh, ngải cứu hoặc khổ sâm.
• Dòng nước nên nhẹ, tránh dùng vòi xịt mạnh hoặc xịt thẳng vào trong.
• Sau khi rửa, lau nhẹ bằng khăn mềm sạch, không để vùng kín ẩm ướt.
• Thay quần lót ít nhất hai lần mỗi ngày, chọn chất liệu cotton thoáng khí.
• Không ngâm vùng kín trong chậu nước lá lâu quá 10 phút vì dễ gây ngược tác dụng.

Bác Hà nhấn mạnh: vùng kín chỉ cần sạch tự nhiên và khô ráo, chứ không nên “sạch bong” bằng cách rửa quá mạnh hay quá thường xuyên.

Nhìn từ Đông y: Điều trị nấm phụ khoa không chỉ là vệ sinh

Trong Đông y, các bệnh nấm và viêm phụ khoa thường quy về ba thể chính: thấp nhiệt hạ tiêu, can uất tỳ hư và âm hư sinh nội nhiệt. Khi cơ thể rơi vào một trong ba trạng thái này, môi trường âm đạo dễ bị mất cân bằng, dẫn đến ngứa, khí hư, nấm và viêm tái phát.

Do đó, muốn trị dứt nấm, không chỉ dừng lại ở việc rửa ngoài, mà cần điều chỉnh bên trong cơ thể để khí huyết lưu thông, âm dương điều hòa. Các bài thuốc Đông y thường dùng kết hợp giữa thanh nhiệt, lợi thấp, kiện tỳ, dưỡng âm và hoạt huyết. Một số vị thuốc thường gặp gồm:

• Hoàng bá – thanh nhiệt, trừ thấp, tiêu viêm tốt.
• Khổ sâm – ức chế nấm và vi khuẩn tạp khuẩn.
• Trinh nữ hoàng cung – hỗ trợ cân bằng nội tiết và làm sạch huyết ứ vùng hạ tiêu.
• Bạch truật, cam thảo – kiện tỳ, giúp cơ thể tăng sức đề kháng tự nhiên.
• Đương quy, ích mẫu – điều hòa khí huyết, giúp môi trường âm đạo phục hồi.

Bác Hà thường phối hợp các vị thuốc này theo cơ địa từng người, vì mỗi thể bệnh có nguyên nhân và biểu hiện khác nhau. Việc dùng thuốc Đông y đúng cách không chỉ giúp trị nấm mà còn giúp tăng cường sức khỏe sinh sản, ổn định nội tiết và làm da dẻ hồng hào hơn.

Lời khuyên của Bác Hà dành cho cháu

Cháu mới 20 tuổi, cơ thể đang trong thời kỳ sung sức và phát triển, nhưng nếu không chú ý giữ gìn, bệnh phụ khoa có thể trở thành nỗi ám ảnh lâu dài. Bác Hà khuyên cháu nên điều chỉnh lại thói quen vệ sinh, tránh dùng vòi xịt mạnh, kết hợp chế độ ăn thanh đạm, hạn chế đồ ngọt và thức ăn nhanh.

Đồng thời, cháu nên giữ tinh thần thoải mái, ngủ đủ giấc, tránh căng thẳng – bởi can khí uất kết cũng là nguyên nhân khiến bệnh phụ khoa tái phát.

Nếu cháu biết giữ gìn và chăm sóc đúng cách, vùng kín sẽ tự điều chỉnh lại sự cân bằng vốn có, nấm và viêm sẽ không còn cơ hội quay lại.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —

Chị em thân mến, nhiều người chỉ quan tâm đến buồng trứng khi gặp vấn đề về kinh nguyệt, hiếm muộn hay tiền mãn kinh. Nhưng theo kinh nghiệm của Bác Hà, việc dưỡng buồng trứng nên được bắt đầu từ rất sớm – tốt nhất là sau tuổi 25, khi chức năng sinh sản và nội tiết bắt đầu có dấu hiệu giảm nhẹ.

Từ góc nhìn Đông y, buồng trứng chính là nơi chứa “tinh huyết” – yếu tố gốc rễ của sức khỏe sinh sản và sắc đẹp của người phụ nữ. Khi tinh huyết đầy đủ, khí huyết lưu thông thì da dẻ hồng hào, kinh nguyệt đều, tâm trạng ổn định và khả năng thụ thai tự nhiên cũng tốt hơn. Ngược lại, khi tinh huyết suy, khí huyết kém thì dễ xuất hiện tình trạng da sạm, khô, kinh nguyệt rối loạn, giảm ham muốn hay lão hóa sớm.

Bác Hà thường nói với các bệnh nhân rằng: “Dưỡng buồng trứng không chỉ là để sinh con, mà là để gìn giữ tuổi xuân và sức sống của người phụ nữ.”

Các dấu hiệu cho thấy buồng trứng đang “kêu cứu”

Có một số biểu hiện mà chị em nên lưu tâm, vì đó là lời cảnh báo sớm của cơ thể:

Kinh nguyệt không đều, máu kinh thâm hoặc vón cục.

Da khô, nám, tàn nhang nhiều hơn dù chăm sóc kỹ.

Hay mệt mỏi, mất ngủ, giảm ham muốn.

Tăng cân nhanh, đặc biệt ở vùng bụng.

Những biểu hiện này có thể đến từ việc khí huyết không thông, can thận hư, huyết ứ hoặc âm dương mất cân bằng, làm ảnh hưởng đến chức năng buồng trứng.

Dưỡng buồng trứng hiệu quả và an toàn theo Đông y

Bác Hà luôn khuyên chị em: “Muốn buồng trứng khỏe, đừng chỉ uống thực phẩm chức năng. Hãy nuôi dưỡng từ gốc – tức là từ khí huyết và tạng phủ bên trong.”
Một số phương pháp Đông y mà Bác Hà thường hướng dẫn gồm:

1. Dưỡng bằng chế độ ăn uống

Chị em nên bổ sung các thực phẩm giúp sinh huyết, bổ âm và điều hòa nội tiết: – **Hạt vừng đen, đậu nành, mè trắng, trứng gà ta, cá hồi, táo đỏ, kỳ tử, gừng tươi, kỷ tử, đông trùng hạ thảo.** – Hạn chế đồ chiên rán, cay nóng và rượu bia – những thứ khiến “nhiệt tà” xâm nhập, làm tổn thương âm huyết và giảm chức năng của buồng trứng.

Theo Đông y, ăn uống điều độ là cách “dưỡng khí huyết từ bên trong”, giúp kinh nguyệt đều, trứng phát triển tốt và làm chậm lão hóa tự nhiên.

2. Dưỡng bằng thảo dược Đông y

Một số vị thuốc có tác dụng dưỡng buồng trứng mà Bác Hà thường dùng trong các bài thuốc điều hòa kinh nguyệt và hỗ trợ sinh sản gồm: – **Đương quy, bạch thược, thục địa, xuyên khung, hoàng kỳ, kỷ tử, sơn thù du.** Các vị này giúp **bổ huyết, dưỡng âm, điều can thận**, nhờ đó cải thiện chức năng buồng trứng tự nhiên, hỗ trợ trứng phát triển và giúp kinh nguyệt đều đặn hơn.

Tuy nhiên, mỗi người có cơ địa khác nhau, vì vậy không nên tự ý dùng thuốc, mà nên được thầy thuốc Đông y khám, bắt mạch, xác định thể hàn hay nhiệt, hư hay thực để phối hợp thảo dược phù hợp nhất.

3. Dưỡng bằng lối sống và cảm xúc

Buồng trứng rất “nhạy cảm” với cảm xúc. Đông y gọi đó là “Can chủ sơ tiết” – tức là gan giúp điều hòa khí huyết. Khi chị em căng thẳng, tức giận, khí uất sẽ gây ứ trệ, làm kinh nguyệt rối loạn và trứng kém phát triển.

Bác Hà luôn khuyên:
💮 “Hãy để tâm an thì thân mới khỏe.”
Một giấc ngủ đủ, tinh thần lạc quan, tập luyện nhẹ nhàng (như yoga, khí công, đi bộ) chính là cách dưỡng buồng trứng tự nhiên và bền vững nhất.

Lời khuyên từ Bác Hà

Nếu chị em đã ngoài 30 tuổi, kinh nguyệt bắt đầu rối loạn, da sạm hoặc có dấu hiệu tiền mãn kinh thì đừng vội lo lắng. Cơ thể vẫn có khả năng phục hồi nếu được chăm sóc đúng cách.
Theo kinh nghiệm lâm sàng, khi kết hợp giữa dưỡng sinh – ăn uống điều hòa – thảo dược Đông y, buồng trứng có thể hồi phục rõ rệt, kinh nguyệt ổn định, tinh thần và sắc vóc cũng trẻ trung hơn.

Bác Hà luôn tâm niệm:
💮 “Người phụ nữ hiểu cơ thể mình, biết chăm sóc từ bên trong thì không sợ thời gian.”

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —

Chị em thân mến, dạo gần đây Bác Hà thấy nhiều người chia sẻ rầm rộ về bài tập vỗ nách – nghe thì đơn giản, nhưng lại được cho rằng có khả năng lưu thông khí huyết, tiêu mỡ, giảm stress và làm đẹp da.
Dưới góc nhìn Đông y, điều này hoàn toàn có cơ sở, bởi vùng nách là nơi tập trung nhiều huyệt đạo quan trọng như Cực Tuyền, Thiên Trì, Tâm Du, liên quan mật thiết đến tim, phổi và hệ tuần hoàn khí huyết. Khi vỗ nách đúng cách, những huyệt này được kích hoạt, giúp thông khí, khai huyết, hỗ trợ điều hòa hoạt động của tim phổi – từ đó, da dẻ hồng hào hơn, cơ thể nhẹ nhõm hơn.

Cơ chế tác động của vỗ nách theo Đông y

Theo y học cổ truyền, vùng ngực và nách thuộc hệ kinh lạc của Tâm và Phế. Hai tạng này chịu trách nhiệm chính trong việc điều hòa khí huyết và nuôi dưỡng da. Khi khí huyết được lưu thông tốt, da sẽ sáng, ít mụn, bớt sạm.
Ngược lại, nếu khí bị ứ trệ, huyết không lưu thông, chị em dễ bị tức ngực, mệt mỏi, nổi mụn hoặc da xỉn màu. Do đó, vỗ nách đều đặn giúp kích thích các kinh này hoạt động nhịp nhàng, giống như việc “đánh thức” cơ thể từ bên trong vậy.

Cách thực hiện bài vỗ nách đúng cách

Bác Hà hướng dẫn chị em cách thực hiện nhẹ nhàng, an toàn như sau:
🌿 Đứng thẳng, thả lỏng vai.
🌿 Dùng lòng bàn tay vỗ nhẹ vùng nách và bên sườn, mỗi bên khoảng 50–100 lần, lực vừa phải sao cho nghe tiếng “bộp” đều.
🌿 Khi vỗ, thở ra nhẹ, tránh nín thở hoặc gồng người.
🌿 Thời gian tốt nhất là buổi sáng sau khi ngủ dậy hoặc buổi tối trước khi ngủ.

Vỗ nách đều đặn giúp tăng lưu thông máu, thải độc vùng hạch nách, đồng thời giúp giảm tích mỡ vùng trên thân, da vùng ngực và cổ cũng săn chắc, tươi sáng hơn.

Người cao tuổi hoặc cao huyết áp có nên tập vỗ nách không?

Với người lớn tuổi, bài tập này hoàn toàn có thể áp dụng, nhưng cần điều chỉnh lực vỗ và thời gian tập. Bác Hà khuyên:
💧 Chỉ nên vỗ nhẹ, chậm rãi, không dùng lực mạnh.
💧 Thời gian mỗi lần không quá 5 phút, tránh tập khi cơ thể mệt hoặc sau bữa ăn no.
💧 Nếu có bệnh lý tim mạch, cao huyết áp, hoặc đang điều trị bệnh mạn tính, nên hỏi ý kiến thầy thuốc Đông y hoặc bác sĩ điều trị trước khi thực hiện thường xuyên.

Người cao huyết áp đặc biệt cần chú ý: Khi vỗ nách, tim và phổi được kích hoạt, nếu dùng lực mạnh có thể khiến huyết áp tăng tạm thời, gây choáng hoặc khó chịu. Vì vậy, chỉ nên vỗ rất nhẹ và kết hợp hít thở sâu, chậm rãi để ổn định khí huyết.

Lời khuyên của Bác Hà dành cho chị em

Bác Hà luôn tin rằng, mọi động tác dưỡng sinh chỉ thực sự hiệu quả khi được thực hiện đúng mức, đúng người. Vỗ nách không chỉ là một bài tập đơn giản, mà còn là cách lắng nghe cơ thể, giúp khí huyết lưu thông và tinh thần được an yên.
Nếu chị em duy trì đều đặn, kết hợp với ăn uống thanh đạm, ngủ đủ giấc và tránh lo âu, làn da sẽ tươi sáng hơn, cơ thể khỏe mạnh hơn mỗi ngày.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —

Dạo gần đây, Bác Hà thấy nhiều chị em truyền tai nhau rằng chỉ cần bấm huyệt Khúc Trì là có thể giúp thải độc, làm sáng da, trị mụn và trẻ hóa khuôn mặt. Điều này không sai đâu chị em ạ, nhưng cần hiểu đúng và làm đúng thì mới mang lại hiệu quả an toàn.
Theo y học cổ truyền, Khúc Trì là một huyệt quan trọng thuộc kinh Đại Trường – đường kinh có nhiệm vụ chính là vận hành, đào thải độc tố, hỗ trợ tiêu hóa và điều hòa khí huyết. Khi huyệt này được tác động đúng cách, nó giúp cơ thể khai thông khí huyết, tăng cường lưu thông máu, đồng thời hỗ trợ cơ quan bài tiết hoạt động hiệu quả hơn. Nhờ đó mà da dẻ trở nên hồng hào, mụn giảm, và quá trình đào thải độc tố được thúc đẩy tự nhiên.

Cách xác định vị trí huyệt Khúc Trì

Chị em có thể xác định huyệt Khúc Trì bằng cách:
Gập cánh tay lại, tạo góc vuông 90 độ. Lúc này, phần ngoài của nếp gấp khuỷu tay – nơi có chỗ lõm rõ nhất khi co tay – chính là huyệt Khúc Trì. Huyệt này nằm hơi lệch ra phía ngoài, gần gân cơ tay.
Bác Hà khuyên chị em nên xác định đúng vị trí trước khi bấm, vì nếu bấm lệch, hiệu quả sẽ không cao, thậm chí có thể gây đau nhức cơ tay.

Cách bấm huyệt Khúc Trì an toàn và hiệu quả

Sau khi rửa tay sạch và giữ tâm trạng thoải mái, chị em làm theo hướng dẫn sau:

Dùng ngón cái của bàn tay còn lại, ấn nhẹ lên huyệt Khúc Trì, giữ lực vừa phải trong 1-2 phút, cảm giác hơi tức nhẹ là đạt.

Có thể day tròn nhẹ nhàng theo chiều kim đồng hồ, hít thở sâu và thư giãn.

Lặp lại thao tác này 2-3 lần/ngày, mỗi lần khoảng 5 phút.

Khi bấm huyệt, chị em nên tránh làm sau khi vừa ăn no hoặc đang trong kỳ kinh nguyệt vì lúc này cơ thể nhạy cảm hơn.

Lợi ích khi bấm huyệt Khúc Trì thường xuyên

Theo kinh nghiệm của Bác Hà trong điều trị và chăm sóc sắc đẹp cho phụ nữ bằng Đông y, bấm huyệt Khúc Trì thường xuyên có thể mang lại nhiều lợi ích:
🌿 Giúp da sáng mịn, giảm mụn viêm – nhờ việc hỗ trợ đào thải độc tố qua hệ bài tiết.
🌿 Điều hòa khí huyết, giúp cơ thể nhẹ nhõm, da dẻ hồng hào.
🌿 Tăng sức đề kháng, cải thiện tình trạng nóng trong, mụn ẩn, da xỉn màu.
🌿 Giảm stress, thư giãn tinh thần – yếu tố quan trọng giúp da khỏe đẹp từ bên trong.

Tuy nhiên, Bác Hà lưu ý rằng bấm huyệt không phải là phép màu, mà chỉ là một phần trong quá trình chăm sóc toàn diện. Nếu chị em bị mụn nội tiết, rối loạn tiêu hóa, hoặc gan yếu, thì cần kết hợp điều chỉnh chế độ ăn uống, nghỉ ngơi và dùng thêm thảo dược thanh nhiệt, bổ huyết theo hướng dẫn của thầy thuốc Đông y.

Khi nào không nên bấm huyệt Khúc Trì

Chị em đang mang thai, người có vết thương hở, viêm da, hoặc sưng viêm vùng khuỷu tay thì không nên tự bấm huyệt. Ngoài ra, người bị huyết áp thấp, cơ thể suy nhược cũng nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi thực hiện để đảm bảo an toàn.

Lời khuyên của Bác Hà

Bác Hà luôn nói với bệnh nhân rằng: “Làm đẹp bằng Đông y là sự kiên nhẫn, không phải ngày một ngày hai.” Bấm huyệt Khúc Trì là một phương pháp tốt, nhưng để hiệu quả lâu dài, chị em cần kết hợp thêm uống đủ nước, ăn nhiều rau xanh, hạn chế đồ cay nóng, và giữ tâm trạng vui vẻ.
Da đẹp không chỉ đến từ việc chăm bên ngoài mà còn là kết quả của một cơ thể khỏe mạnh và tâm hồn an nhiên.

— Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Thanh Hà —

Nghe chị kể “mồ hôi từ đỉnh đầu, quanh mắt, cổ chảy như nước mưa” mà người lại hay bị cảm, mệt và dễ nhiễm lạnh, Bác Hà hiểu đây là biểu hiện điển hình của chứng “tâm khí hư kiêm vệ khí bất cố” trong Đông y.

Nói cách khác, cơ thể chị đang yếu cả bên trong lẫn bên ngoài:
– Bên trong là tâm – tỳ – phế khí suy, không đủ để “giữ” mồ hôi.
– Bên ngoài là vệ khí yếu, nên lỗ chân lông mở, phong hàn dễ xâm nhập, dẫn đến hay bị cảm, nhức đầu, đau cổ vai gáy.

🌿 Giải thích theo Đông y

Bình thường, khi khí đầy đủ, cơ thể có một “lớp áo bảo vệ” gọi là vệ khí giúp đóng – mở lỗ chân lông đúng lúc. Khi vệ khí yếu, lỗ chân lông mở quá mức, mồ hôi thoát ra liên tục dù thời tiết mát, làm hao dương khí. Dương khí hao, cơ thể lại càng yếu, dễ bị cảm lạnh – tạo thành một vòng lẩn quẩn.

🌸 Hướng điều trị mà Bác Hà thường áp dụng

1️⃣ Cố biểu, bổ khí, dưỡng tâm

Bài thuốc cơ bản hướng đến bổ tâm khí, kiện tỳ, cố biểu, giúp cơ thể “giữ được khí” để mồ hôi không tràn ra như suối.

• Các vị thường dùng: Hoàng kỳ, Bạch truật, Phù bình, Long nhãn, Viễn chí, Toan táo nhân, Ngũ vị tử.
• Tác dụng: Bổ tâm tỳ, tăng sức đề kháng, làm kín biểu, giảm mồ hôi mà không làm bít lỗ chân lông.
• Bác Hà thường phối hợp: nếu người gầy yếu, mặt tái, ăn kém, sẽ thêm Nhân sâm hoặc Đảng sâm để nâng khí mạnh hơn.

2️⃣ Điều trị hỗ trợ không dùng thuốc

• Xoa bóp – day ấn huyệt: mỗi tối day nhẹ vùng sau gáy (huyệt Phong trì), trán và hai bên thái dương 5 phút giúp thông dương, giảm mồ hôi vùng đầu.
• Giữ ấm cổ, gáy và đầu: tránh để gió lạnh lùa vào gáy; khi ra đường nên quàng khăn mỏng. Sau khi gội đầu, sấy khô hoàn toàn trước khi nằm hoặc ra ngoài.
• Tập thở khí công nhẹ: Hít sâu – thở chậm, 5 phút mỗi sáng. Việc này giúp khí lưu thông đều, củng cố vệ khí.

3️⃣ Chế độ ăn uống

• Tăng món bổ khí như: cháo ý dĩ – long nhãn, gà hầm hoàng kỳ, thịt bò xào gừng, canh cá diếc nấu đảng sâm.
• Hạn chế cà phê, bia rượu, đồ cay nóng – những thứ làm tán khí khiến mồ hôi càng nhiều.
• Uống nước ấm, không uống lạnh đột ngột; buổi sáng có thể hãm trà Hoàng kỳ + Táo đỏ + Kỷ tử để bồi khí nhẹ nhàng.

🌙 Một vài lưu ý Bác Hà muốn chị nhớ

• Nếu mồ hôi ra nhiều kèm chóng mặt, hồi hộp, khó ngủ – đó là dấu hiệu tâm khí suy nhiều, cần dùng thuốc bổ chuyên sâu.
• Nếu hay cảm lạnh, sợ gió, dễ ho – nên kết hợp cố biểu và ôn phế (ví dụ thêm Phòng phong, Khương hoạt, Tử tô diệp trong bài thuốc).
• Không nên dùng thuốc cầm mồ hôi cấp tốc vì chỉ “chặn ngọn” – dễ khiến cơ thể bị ứ tà, gây đau đầu và cảm lạnh nặng hơn.

💬 Lời khuyên riêng của Bác Hà

Trường hợp của chị là **thể hư hàn**, cần “ôn – bổ – cố – dưỡng” chứ không nên “chặn – làm mát – giải nhiệt”. Bác Hà khuyên chị nên được **bắt mạch trực tiếp** để gia giảm thảo dược phù hợp. Nếu không có điều kiện, chị có thể bắt đầu bằng một liệu trình nhẹ 10–15 ngày với Hoàng kỳ, Bạch truật, Long nhãn, Ngũ vị tử – vừa an toàn, vừa giúp cơ thể phục hồi khí dần dần.

Khi khí đủ, vệ khí mạnh, mồ hôi sẽ giảm dần, cổ và đầu không còn ướt như tắm, người cũng bớt cảm lạnh và tỉnh táo hơn nhiều 🌿

— Thạc sĩ, Bác sĩ Đỗ Thanh Hà —